III OPP 5/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.S. na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1764/24 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. znak BPM-SS/S/169/2024 w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. uchylić zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. J.S. (dalej: skarżący) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1764/24 w sprawie z jego skargi decyzję Rektora Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. znak BPM-SS/S/169/2024 w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego. Zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2025 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia tej skargi. Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania. Żądanego wpisu nie uiścił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, jako niedopuszczalne, należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Nadto zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 1 P.p.s.a.). Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień), Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczy to także zarządzeń Przewodniczącego Wydziału w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Orzeczenia i zarządzenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 P.p.s.a.). A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wzywające skarżącego do opłaty od skargi na przewlekłość jest niedopuszczalne. Należy jednak zauważyć, że zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA wzywające skarżącego do opłaty od skargi na przewlekłość było błędne, bowiem charakter przedmiotowej sprawy mieści się w zakresie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt III OZ 423/24. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. "Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne". Z kolei zgodnie z normą art. 193 tej ustawy, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. W okolicznościach niniejszej sprawy, skoro skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, to nie było podstaw do wzywania go do uiszczenia wpisu od skargi na przewlekłość postępowania, a zatem koniecznym było uchylenie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2025 r. w zakresie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1. sentencji. O uchyleniu zaskarżonego zarządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 165 w związku z art. 193 P.p.s.a.