III OPP 48/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Miron Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M.B. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1609/21 ze skargi kasacyjnej Związku Międzygminnego "[...] " z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt II SA/Po 467/18 w sprawie ze skargi M.B. na uchwałę Związku Międzygminnego "[...] " z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 467/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi M.B. (dalej: skarżący) na uchwałę Związku Międzygminnego "[...] " z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w pkt I. stwierdził nieważność § 8 ust.2 pkt 1 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały, w części obejmującej słowa "do 240 l"; w pkt II. oddalił skargę w pozostałym zakresie; oraz w pkt III. zasądził od Związku Międzygminnego "[...] na rzecz skarżącego kwotę 300,- (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Od powyższego wyroku skarżący oraz Związek Międzygminnego "[...] " wnieśli skargi kasacyjne. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną skarżącego z uwagi na to, że została ona sporządzona przez skarżącego osobiście, a zatem nie spełniała wymogów, o których mowa w art. 175 § 1 P.p.s.a. Akta przedmiotowej sprawy wraz ze skargą kasacyjną Związku Międzygminnego "[...] " zostały przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 5 sierpnia 2019 r. (data stempla biura podawczego). Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt II OSK 2440/19. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2021 r. przekazano sprawę według właściwości do Wydziału III, na podstawie § 3 ust. 2 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie utworzenia wydziałów orzeczniczych w Izbach Naczelnego Sądu Administracyjnego i zakresu ich działania. Zarządzeniem z tego samego dnia, sprawę przejętą do właściwości Wydziału III zarejestrowano pod sygnaturą akt III OSK 1609/21. W dniu 25 maja 2021 r. (data prezentaty) do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga skarżącego na przewlekłość postępowania przed tym sądem w sprawie o sygn. akt II OSK 2440/19 (obecnie: III OSK 1609/21). Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł; 3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do § 26 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1202), Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w tym przepisie bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością (§ 26 ust. 5 Regulaminu). W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 5 sierpnia 2019 r. (data prezentaty). Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Termin rozpatrzenia sprawy ze skargi kasacyjnej złożonej do Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyznaczony jest liczbą złożonych skarg kasacyjnych oscyluje od 24 miesięcy. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przed NSA minęły niecałe 2 lata. Powyższe nie może wszakże uzasadniać zarzutu przewlekłości postępowania, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, bowiem sąd kasacyjny nie dopatrzył się nieuzasadnionej zwłoki. Z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 26 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Stwierdzić należy, że w toku postępowania nie wystąpiły żadne nieprawidłowości w czynnościach Sądu, które przedłużałyby czas postępowania. Jedynym czynnikiem, który spowodował to, że sprawa nie jest jeszcze rozpoznana, jest duża liczba spraw oczekujących na rozpoznanie. Sprawy wpływające do Sądu są rozpoznawane – co do zasady – według kolejności ich wpływu. Jednak trzeba także pamiętać o sprawach, które są rozpoznawane poza kolejnością wpływu, z uwagi na to, że przepisy szczególne nakazują ich rozpoznanie przez Sąd w krótszych terminach, co ma wpływ na wydłużenie się czasu oczekiwania na rozpoznanie pozostałych spraw. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Należy także podkreślić, że od marca 2020 r. zarówno Sądy, jak i wszystkie organy państwowe działają w reżimie sanitarnym w związku z epidemią COVID 19, co także ma wpływ na czas oczekiwania. W związku z powyższym, w ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę Sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.