III OPP 47/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K.R. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SO/Wa 16/24 w sprawie ze skargi K.R. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie nieprzekazania w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2024 r. K.R. (dalej: skarżąca) złożyła skargę na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm.) w sprawie o sygn. akt I SO/Wa 16/24 zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. W treści skargi skarżąca wniosła o zlecenie podjęcia odpowiednich czynności, zobowiązanie sądu do wydania postanowienia albo orzeczenie co do istoty sprawy ze stwierdzeniem czy niewydanie postanowienia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 20.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm.). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ww. ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ww. ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie skargi właściwemu sądowi wpłynął do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie dnia 7 czerwca 2024 r. Pismami z dnia 8 lipca 2014 r. wezwano skarżącą do opłacenia wniosku oraz do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie numeru PESEL, natomiast dnia 9 lipca 2024 r. odpis wniosku wraz z zobowiązaniem do udzielenia odpowiedzi przesłano za pośrednictwem platformy ePUAP do organu. Dnia 22 lipca 2024 r. organ złożył odpowiedź na wniosek skarżącej; pismem z dnia 18 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego: 22 lipca 2024 r.) skarżąca wskazała numer PESEL. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2021 r. m.in. przekazano sprawę według właściwości do Wydziału I ze wskazaniem, że skarżona bezczynność dotyczy renty rodzinnej należącej do właściwości sądów powszechnych, o czym strony zostały poinformowane pismami z dnia 6 września 2024 r., natomiast dnia 2 września 2024 r. (data prezentaty) wpłynęła skarga skarżącej na przewlekłość postępowania. Czynności te były podejmowane na przestrzeni około 3 miesięcy licząc od dnia wniesienia wniosku, miały na celu usunięcie braków formalnych wniosku oraz uzyskanie odpowiedzi na wniosek od organu i nadanie sprawie biegu i nie mogą stanowić o nieuzasadnionej zwłoce Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skoro przedsięwziął on w tym czasie czynności do nadania biegu wnioskowi skarżącej, co trwało do dnia złożenia przez nią skargi na przewlekłość postępowania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ww. ustawy, postanowił jak w sentencji.