III OPP 46/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Jolanta Rudnicka Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A.D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 1208/21 ze skargi kasacyjnej A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Op 425/17 w sprawie ze skargi A.D. na decyzję Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

Wyrokiem z dnia 3 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 425/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę A.D. (dalej: skarżący) na decyzję Rektora Uniwersytetu Opolskiego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł skargę kasacyjną. Akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 15 kwietnia 2019 r. (data stempla biura podawczego). Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą akt I OSK 1037/19. W dniu 9 maja 2019 r. (data prezentaty) do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga skarżącego na przewlekłość postępowania przed tym sądem w sprawie o sygn. akt I OSK 1037/19. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt I OPP 37/19, oddalił skargę na przewlekłość postępowania. Zarządzeniem z dnia 4 stycznia 2021 r. przekazano sprawę według właściwości do Wydziału III, na podstawie § 3 ust. 2 pkt 1 Zarządzenia nr 30 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie utworzenia wydziałów orzeczniczych w Izbach Naczelnego Sądu Administracyjnego i zakresu ich działania. Zarządzeniem z tego samego dnia, sprawę przejętą do właściwości Wydziału III zarejestrowano pod sygnaturą akt III OSK 1208/21. Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego kolejną skargę na przewlekłość postępowania przed tymże sądem. Pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz orzeczenie o wymierzeniu grzywny w wysokości 20.000 zł; 3. zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do § 26 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 lipca 2020 r. Regulamin Naczelnego Sądu Administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1202), Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w tym przepisie bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością (§ 26 ust. 5 Regulaminu). W sprawie niniejszej skarga kasacyjna została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 15 kwietnia 2019 r. (data prezentaty). Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Podkreślić należy, iż sprawy muszą być wyznaczane na terminy rozpraw zgodnie z kolejnością wpływu. Ta kwestia nie może zostać pominięta przez Sąd. Termin rozpatrzenia sprawy ze skargi kasacyjnej złożonej do Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyznaczony jest liczbą złożonych skarg kasacyjnych oscyluje od 24 miesięcy. Od momentu rejestracji skargi kasacyjnej skarżącego do dnia wniesienia kolejnej skargi na przewlekłość postępowania przed NSA minęły niewiele ponad 2 lata. Powyższe nie może wszakże uzasadniać zarzutu przewlekłości postępowania, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy, bowiem sąd kasacyjny nie dopatrzył się nieuzasadnionej zwłoki. Z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek ze stron, w szczególności strona zarzucająca Sądowi odwoławczemu przewlekłość, złożyła wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w trybie powołanego § 26 ust. 5 Regulaminu. W ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. W tym miejscu wskazać także należy, że Zarządzeniem nr 7 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2020 r. i Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2 oraz ogłoszeniem stanu epidemicznego w Polsce, odwołane zostały wszystkie rozprawy, a działalność orzecznicza Sądu kontynuowana jest na posiedzeniach niejawnych. Tym samym czas oczekiwania na termin rozprawy uległ wydłużeniu. W związku z powyższym, w ocenie NSA, okresu oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia w tej sprawie, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę Sądu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.