III OPP 23/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.D. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt III OPP 23/24 w sprawie ze skargi A.D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 2292/22 w sprawie ze skargi A.D. na bezczynność Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III OPP 23/24, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75), oddalił skargę A. D. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt III OSK 2292/22, tj. w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu przy piśmie NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III OPP 23/24, w tym samym dniu. Skarżący został pouczony, że załączone orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. 21 czerwca 2024 r. skarżący, za pośrednictwem platformy e-PUAP, wniósł do NSA podpisane elektronicznie pismo, zatytułowane "ISKARGA, WNIOSEK". Wskazał w nim, że składa je w związku z pismem NSA z 20 czerwca 2024 r., III OPP 23/24. Wyjaśnił, że "wnosi się odwołanie". W dalszej części pisma odniósł się bezpośrednio do treści uzasadnienia, przywołanego na wstępie, postanowienia. Stwierdził, że postanowienie jest wadliwe, jego uzasadnienie nie daje się pogodzić z treścią art. 32 Konstytucji RP i wyrażoną w tym przepisie zasadą równości wobec prawa. Z kolei samo prawo do zaskarżenia postanowienia wywiódł z przepisu art. 78 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pismo skarżącego należało, zgodnie z jego treścią, zakwalifikować jako środek zaskarżenia na postanowienie NSA z 19 czerwca 2024 r. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skarżący stawia zarzuty wobec tego orzeczenia i domaga się jego ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przedstawia w nim także zwięzłe uzasadnienie na poparcie sformułowanych wobec niego zarzutów. Jest to w istocie zażalenie na postanowienie z 19 czerwca 2024 r. oddalające jego skargę na przewlekłość postępowania. Zażalenie to jest niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione na postanowienie ostateczne i niezaskarżalne, wydane w innym trybie ustawowym niż tryb przewidziany w procedurze sądowoadministracyjnej - ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.). Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1725, zwana dalej "ustawą") normuje postępowanie o charakterze incydentalnym, jedynie funkcjonalnie związanym ze sprawą główną, której dotyczy. Postępowanie to ma służyć realizacji prawa (uprawnienia) do rozpoznania konkretnej sprawy konkretnego skarżącego (uczestnika postępowania na prawach strony) bez nieuzasadnionej zwłoki, w sytuacji gdy prawo to zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu. Takie postępowanie ma charakter nie tylko incydentalny, ale - przede wszystkim - jednoinstancyjny i dlatego ani ustawa o skardze na przewlekłość postępowania, ani p.p.s.a. nie przewidują środka zaskarżenia od postanowień w przedmiocie przewlekłości postępowania, co dotyczy także postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie przewlekłości postępowania. Toteż odesłanie zawarte w art. 8 ust. 2 ustawy, wedle którego, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy, wyraźnie powiązano z postępowaniem jednoinstancyjnym toczącym się tylko na skutek skargi, a nie na skutek złożonego środka zaskarżenia od postanowienia wydanego już po rozpoznaniu takiej skargi. Ustawodawca jest w tym zakresie konsekwentny i dla wzmocnienia praw strony w dalszym toku postępowania sądowego, którego dotyczy skarga na przewlekłość, przewidział możliwość złożenia nowej skargi na przewlekłość, ale dopiero po upływie 12 miesięcy od daty wydania orzeczenia przez sąd po rozpoznaniu pierwszej skargi na przewlekłość postępowania (art. 14 ustawy). Tym samym ustawodawca w sposób jednoznaczny wyłączył możliwość zaskarżania postanowień wydanych w przedmiocie przewlekłości, pozostawiając dalszą kontrolę czasu trwania postępowania sądowego inicjatywie skarżącego (uczestnika) w drodze nowej skargi na przewlekłość, której złożenie ograniczono terminem ustawowym. Złożone zatem zażalenie, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie.