III ONP 4/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Olga Żurawska Matusiak po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi S. W. o stwierdzenie niegodności z prawem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt III OSK 4565/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1455/20 w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 maja 2020 r. nr DKGO-420.0-95-3/19/sd w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu postanawia 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, 2. zwrócić S. W. – ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego – kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III OSK 4565/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną S. W. (dalej jako skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 1455/20 w sprawie w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 maja 2020 r. nr DKGO-420.0-95-3/19/sd w przedmiocie zobowiązania do zagospodarowania odpadu. Pismem datowanym na 31 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku. Na podstawie art. 285e § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako P.p.s.a.) skarżący zarzucił wyrokowi rażące naruszenie przepisów: ­ art. 2 pkt 1) i 2) rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 r. ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 1 Dyrektywy nr 2008/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L z 2008 r. poz. 312, s.3) poprzez ich nieprawidłowy, sprzeczną z interpretacją i celem rozporządzenia nr 1013/2006 wykładnię; ­ art. 191 ust. 1 i 2 TFUE poprzez uznanie, iż skoro polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska, stawiając sobie za cel wysoki poziom ochrony i opierając się w szczególności na zasadach ostrożności i działania zapobiegawczego, nie pozwala na wykładnię pojęcia "pozbywania się" i "odpadów" w sposób zawężający, oznacza to, iż można te pojęcia interpretować w sposób dowolny i rozszerzający, w oderwaniu od specyfiki konkretnej sprawy; ­ art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1 z dnia 2007.12.14) poprzez naruszenie prawa strony do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy. Skarżący wskazał, że powstała szkoda w jego majątku w wysokości wartości rynkowej naprawionego samochodu uznanego za odpad, który zgodnie z decyzją GlOŚ zaskarżoną w toku postępowania administracyjnosądowego poddany został demontażowi jako pojazd wycofany z eksploatacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który pozwala podważyć prawomocne orzeczenia sądu, jako niezgodne z prawem. Jednak jej celem nie jest wzruszenie kwestionowanego orzeczenia, a jedynie uzyskanie prejudykatu w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym o odszkodowanie. Wyrok NSA uwzględniający skargę stanowi bowiem jedną z pozytywnych materialnoprawnych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 285h § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 285e § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje na automatyzm w działaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego i określa obowiązek, nie zaś uprawnienie do odrzucenia skargi jeżeli zachodzą okoliczności określone w tym przepisie. Oznacza to także, że Sąd nie może poszukiwać, czy też modyfikować (w zastępstwie niejako za stronę) podstaw skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia, a jedynie ją rozpoznać w granicach wskazanych przez skarżącego (postanowienie z 25 lipca 2018 r. sygn. akt I GNP 3/18). Stosownie do art. 285e § 1 P.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 P.p.s.a. - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (postanowienie SN z 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FNP 7/12; postanowienia NSA z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt III FNP 3/21 i III FNP 4/21 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania przewodniczącego, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 P.p.s.a.). Oceniając skargę wniesioną w niniejszej sprawie wskazać należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia jednej z przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi, tj.: aby wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a.). W związku z tym, że przedmiotowa skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymogów formalnych z art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a., należało ją odrzucić jako niedopuszczalną. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 285h § 1 w zw. z art. 285e § 1 pkt 5 P.p.s.a. odrzucił skargę na niezgodność z prawem prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji). O zwrocie wpisu sądowego w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 i art. 285I P.p.s.a.