III FZ 87/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1489/24 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 października 2024 r., nr 2401-lEE.7192.489.2o24.4IM UNP: 2401-24-259329 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 17 grudnia 2024 r., I SA/Gl 1489/24, Przewodnicząca Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), wezwała K. M. (dalej: "Skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 17 października 2024 r., nr 2401-lEE.7192.489.2o24.4IM UNP: 2401-24-259329, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Zarządzenie zawierało pouczenie o sposobie uiszczenia wskazanej kwoty oraz że powinno to nastąpić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie Skarżąca złożyła zażalenie z zawartym w nim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem z 28 stycznia 2025 r. WSA w Gliwicach przedstawił zażalenie do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu (k. 29). W piśmie tym zawarto adnotację, że ,,wnioskowi o prawo pomocy nada bieg po zakończeniu postępowania zażaleniowego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie do art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: "rozporządzenie"). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wydane w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, bez wymaganego wpisu. Słusznie więc została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Odnosząc się do zasadności zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie narusza ono obowiązujących przepisów prawa. Zarządzenie to wskazuje na właściwe podstawy prawne jego wydania, prawidłowo określa wysokość żądanego wpisu z wyznaczeniem odpowiedniego terminu na jego uiszczenie, a także zawiera pouczenie o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez sąd. Wniesione zażalenie w żaden sposób nie podważa tej oceny. W złożonym zażaleniu nie wskazano żadnego zarzutu naruszenia przepisów prawa, a samo niezadowolenie Skarżącej z podjętych przez sąd czynności, nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Jednocześnie należy wyraźnie zaznaczyć, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność, przy czym chodzi tu o pierwszy wniosek o prawo pomocy w sprawie (zob. postanowienie NSA z 4 września 2014 r., II OZ 864/14). Złożenie po raz pierwszy w danej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powoduje, że termin do uiszczenia wpisu podlega niejako zawieszeniu do czasu rozpoznania tego wniosku. W razie jego uwzględnienia zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu powinno być uchylone, a nawet jeżeli nie zostanie – nie ma podstaw do jego wykonania (zob. postanowienie NSA z 18 maja 2021 r., III FZ 314/21). Z tego względu wykonanie zarządzenia o wezwaniu Skarżącej do uiszczenia wpisu powinno być uzależnione od sposobu rozpoznania jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, co powinno nastąpić po zwrocie akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.