III FZ 77/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." . sp.j. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1891/22 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi z wniosku "M." . sp.j. z siedzibą w S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "M." . sp.j. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1891/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, z wniosku "M." sp.j. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca lub spółka) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z dnia 29 czerwca 2022 r., w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. W stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 11 sierpnia 2022 r. spółka wniosła skargę na ww. decyzję SKO wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Spółka uzasadniła wniosek o przywrócenie terminu faktem, iż wnosząc skargę w dniu 4 sierpnia 2022 r., została ona nadana w terminie, natomiast 10 sierpnia 2022 r. koperta zawierająca skargę została zwrócona skarżącej z adnotacją "adresat wyprowadził się". Skarga została nadana przez spółkę na nieaktualny adres SKO, gdyż sugerowała się ona wynikiem wyszukiwarki internetowej, w której zawierał się poprzedni adres SKO. W ocenie spółki, nie zawiniła ona w uchybieniu terminu, gdyż to na SKO ciąży obowiązek aktualizowania swoich danych w wyszukiwarce internetowej. Sąd pierwszej instancji, uznał iż kwestią bezsporną jest to, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, gdyż decyzja została doręczona skarżącej w dniu 6 lipca 2022 r., a skargę nadano w dniu 11 sierpnia 2022 r. Sąd stwierdził, iż nadanie skargi na nieaktualny adres SKO nie nastąpiło bez winy strony, gdyż aktualne dane adresowe SKO znajdują się w lewym górnym rogu decyzji skierowanej do spółki, na potwierdzeniu odbioru decyzji przez spółkę oraz na wezwaniu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia 17 maja 2022 r., skierowanym do spółki. Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach wykluczony jest brak winy skarżącej w uchybieniu terminu. W związku z tym Sąd na podstawie art. 86 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez spółkę. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie zarzucając naruszenie art. 86 i art. 87 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 - § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§4). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie dotrzymania terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się miedzy innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony. Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że podana przez skarżącą przyczyna niedochowania terminu do wniesienia skargi nie wypełnia znamion braku winy skarżącej. Skarżąca dysponowała bowiem aktualnym adresem SKO, jako że jest on zamieszczony na doręczonej skarżącej decyzji, znajduje się również na innych, wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, dokumentach pozostających w dyspozycji skarżącej. Zbędne zatem było poszukiwanie adresu organu w wyszukiwarce internetowej. Jeśli zaś skarżąca zdecydowała się korzystać z innych źródeł informacji, niż wynikające z dokumentów urzędowych (decyzja, pismo SKO), to zupełnie niezasadne jest przypisywanie sobie braku winy w poczynieniu błędnych ustaleń odnośnie do aktualnego adresu SKO. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji