III FZ 703/22

Dnia 26 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 637/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 25 września 2020 r., nr 0201-IEW1.4121.5.2019.ZQ w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 26.09.2022 r. o sygn. I SA/Wr 637/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę W. H. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 25.09.2020 r., nr 0201-IEW1.4121.5.2019.ZQ, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. 2.1. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 2.12.2020 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu wniósł o zwolnienie od uiszczenia wpisu. Postanowieniami referendarza i Sądu, odpowiednio z 23.03.2021 r. i 15.06.2021 r., odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pismem z 11.08.2021 r. wezwano skarżącego do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 2.12.2020 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone 23.08.2021 r. Pismem z 30.08.2021 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w ww. zakresie. Referendarz postanowieniem z 2.11.2021 r. umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku strony uznając, że nie powołano w nim nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przeciwieństwie do referendarza dopatrzył się w nowym wniosku nowej argumentacji i okoliczności i wniosek ten rozpoznał merytorycznie. W postanowieniu z 17.01.2022 r. nie uznał jednak nowych okoliczności za uzasadniające zwolnienie i rozpatrzył ponowny wniosek strony negatywnie w ten sposób, że zmienił postanowienie referendarza umarzające postępowanie i zamiast tego ponownie odmówił stronie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych (sygn. I SA/Wr 637/20, I SPP/Wr 88/21). Pismem z 4.07.2022 r. ponownie wezwano skarżącego do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 2.12.2020 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone 8.07.2022 r. Pismem z 15.07.2022 r. skarżący ponownie wniósł o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucając skargę wskazał, że skarżący pomimo doręczenia wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 2.12.2020 r., nie uiścił w terminie należnej opłaty. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagał się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że jego wniosek z 15.07.2022 r. o przyznanie prawa pomocy zawierał nowe okoliczności zaistniałe po wydaniu uprzedniego orzeczenia odmownego. Dodał, że jego sytuacja materialna uległa dodatkowemu pogorszeniu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. 4.2. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę do Sądu bez uiszczenia należnej opłaty, z tego względu zasadnie został wezwany do jej uregulowania w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Pismem z 4.07.2022 r. ponownie wezwano skarżącego do wykonania ww. prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 2.12.2020 r. wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone 8.07.2022 r. W terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi wobec czego trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga podlegała odrzuceniu. 4.3. Należy podkreślić, że ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. W orzecznictwie przyjmuje się, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza bowiem obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Podkreślić trzeba, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji, gdy Sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Odmienne postępowanie Sądu doprowadziłoby do sytuacji, w której uniemożliwione byłoby prowadzenie postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować mogłoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. 4.4. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki