III FZ 70/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. [...] z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt I SPP/Gl 84/23 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi C. [...] z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 listopada 2022 r. nr 2401-IOD-2.4104.67.2021 UNP: 2401-22-248263 w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt I SPP/Gl 84/23, starszy referendarz sądowy odmówił C. [...] z siedzibą w C. (dalej: Skarżąca, Strona, Spółka) przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia doręczono Stronie w dniu 19 października 2023 r. Pismem procesowym z dnia 25 października 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym dzień później, Spółka wniosła sprzeciw od wskazanego wyżej postanowienia. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) odrzucił sprzeciw Skarżącej od postanowienia starszego referendarza sądowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na to, że sprzeciw nie został podpisany, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 listopada 2023 r., wezwano Spółkę do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu przez jego podpisanie w siedzibie tutejszego Sądu, bądź nadesłanie sprzeciwu z dnia 25 października 2023 r. własnoręcznie podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu (art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wezwanie Sądu z dnia 16 listopada 2023 r., przesłane na adres Spółki, z uwagi na nieobecność adresata, awizowano dwukrotnie w dniach 20 i 28 listopada 2023 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Przesyłki sądowej nie odebrano i w dniu 6 grudnia 2023 r. wysłano ją do nadawcy z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wezwanie Sądu z dnia 16 listopada 2023 r. doręczono w tym przypadku w trybie art. 73 P.p.s.a. ze skutkiem przypadającym na dzień 4 grudnia 2023 r. Oznacza to, że termin zakreślony dla uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu upłynął z dniem 11 grudnia 2023 r., brak formalny sprzeciwu nie został uzupełniony, więc termin ten upłynął bezskutecznie. Na powyższe postanowienie WSA, Skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że wezwanie Spółki do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu zostało skutecznie doręczone w dniu 4 grudnia 2023 r. Doręczenie nastąpiło w trybie art. 73 P.p.s.a., który przewiduje fikcję prawną doręczenia. Zgodnie z § 1 przywołanego art. 73 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Według postanowień § 2 art. 73 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do treści § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W myśl postanowień art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu. Z przywołanych przepisów wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo - opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego sprzeciwu została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 20 listopada 2023 r. (k. 42 akt sądowych). Zatem czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., upłynął z dniem 4 grudnia 2023 r. i doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Oznacza to, że Skarżąca winna usunąć brak formalny sprzeciwu najpóźniej w dniu 11 grudnia 2023 r., a ponieważ braku formalnego Skarżąca nie usunęła, zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw. Art. 259 § 2 P.p.s.a. stanowi bowiem, że sprzeciw którego braki formalne nie zostały uzupełnione, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. braki formalne powinny być uzupełnione w terminie 7 dni. Prezentowane w zażaleniu stanowisko Skarżącej, że sprzeciw był podpisany nie zostało poparte dowodem. Natomiast w aktach sądowych (k. 38) znajduje się sprzeciw niepodpisany. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.