III FZ 685/22

Dnia 18 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Wójta Gminy Bo. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Wr 1058/21 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Ł. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., I SA/Wr 1058/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu w sprawie pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując na błąd systemu bankowego. W związku z tym Sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przywrócił skarżącemu termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik uczestnika postępowania – Wójta Gminy Borów – wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając mu naruszenie: 1. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 88 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak odrzucenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w sytuacji gdy wniosek złożony został po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu albowiem termin ten jest liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona postępowania sądowoadministracyjnego dowiedziała się o uchybieniu terminu (w przypadku strony będzie to dzień zlecenia przelewu na niewłaściwy rachunek bankowy, tj. 7 luty 2022 r. i upływał w dniu 14 lutego 2022 r.) a nawet gdyby przyjąć, że powinna to być data, w której skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu to wiedzę tą powziął z pisma z Urzędu Miasta w L. o wyjaśnienie wpłaty 100 zł z tytułu I SA/Wr 1058/21, doręczonego w dniu 22 lutego 2022 r. a wniosek o przywrócenie terminy nadany został w placówce pocztowej w dniu 2 marca 2022 r.; 2) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi bez swojej winy, w sytuacji gdy skarżący nie dołożył należytej staranności w dbałości o swoje interesy uiszczając wpis sądowy w kwocie 100 zł na rachunek bankowy Urzędu Miasta w L., niebędący właściwym rachunkiem bankowym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie i nie uprawdopodobnił błędu systemu bankowego. Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i odrzucenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, względnie poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi, które to okoliczności stanowią zasadniczą przesłankę przywrócenia terminu. Uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (brak winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do: postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Z tego powodu uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Pismem z 2 lutego 2022 r. stanowiącym wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 3 listopada 2021 r. strona została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w 4 lutego 2022 r. Pismem z 2 marca 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 marca 2022 r., strona działając przez pełnomocnika wskazała na uzupełnienie braku fiskalnego skargi i złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że stosownego przelewu wpisu sądowego dokonano w dniu 7 luty 2022 r., a więc w zakreślonym 7 dniowym terminie. W dniu 22 lutego 2022 r. pełnomocnik otrzymał, załączone do wniosku pismo Urzędu Miasta w L. w wyjaśnienie wpłaty 100,00 zł z tytułu "I SA/Wr 1058/21" (k. 18). Po analizie zaistniałej sytuacji pełnomocnik stwierdził, że z niewyjaśnionych powodów, wiedzy i woli wykonującego przelew, system bankowy "zaciągnął" do jednej operacji numer konta do opłat skarbowych Urzędu Miasta w L., na który to numer w tym dniu też były dokonywane przelewy. Pełnomocnik wskazał, że do błędu doszło bez winy strony, a wyniku błędu systemu bankowego. Na wezwanie sądu pełnomocnik wskazał, że data ustania przyczyny uchybienia terminu wystąpiła 23 lutego 2022 r. Wpłata została dokonana 2 marca 2022 r. (k. 19). Z dokumentów przelewu znajdujących się w aktach sądowych wynika, że pełnomocnik prawidłowo wskazał odbiorcę przelewu. W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią było ustalenie, czy została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy, polegającej najogólniej mówiąc, na przejawianiu należytej staranności w dbałości o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocena czy nastąpiło uprawdopodobnienie, o którym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a., należy do Sądu rozpatrującego wniosek – w tym wypadku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W tym przedmiocie Sąd nie jest związany zawartymi we wniosku twierdzeniami, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia faktów, na które powołuje się strona domagająca się przywrócenia terminu, a przekonanie to powinno opierać się na obiektywnych przesłankach wynikających z zawartych we wniosku twierdzeń. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że pełnomocnik strony uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Odnosząc się zaś do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on być uwzględniony, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a., regulujące kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.