III FZ 63/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt III SPP/Wa 84/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 marca 2024 r. nr 1401-IEE1.7192.64.2024.2.AN w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

III FZ 63/26 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt III SPP/Wa 84/25 w sprawie ze skargi A. G. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 marca 2024 r., w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, postanowił odmówić przywrócenia terminu. Z uzasadnieniu postanowienia wynika, że Skarżąca, we wniosku o sporządzenie uzasadnienia, zawarła wniosek o prawo pomocy poprzez zwolnienie z wszelkich kosztów sądowych, również kosztu od uzasadnienia wyroku. Wobec czego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2025 r., wezwano Skarżącą do złożenia w Sądzie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularza PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego. Wezwanie doręczono Skarżącej w dniu 20 marca 2025 r., a zatem termin do nadesłania wypełnionego formularza upływał wraz z dniem 27 marca 2025 r. Skarżąca nie nadesłała urzędowego formularza wniosku PPF, natomiast pismem z dnia 27 marca 2025 r. poinformowała, że uiściła opłatę sądową w kwocie 100 zł. W piśmie z dnia 8 października 2025 r. Skarżąca poinformowała, że datą ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia sprzeciwu był dzień, w którym wysłała do Sądu pismo zatytułowane "Odwołanie, sprzeciw, wniosek", tj. w dniu 9 maja 2025 r. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2025r. o sygn. III SPP/Wa 84/25 nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca złożyła na ww. postanowienie z dnia 6 listopada 2025 r., zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Na wstępie należy wskazać, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. Otóż może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2025 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji mogącej świadczyć o tym, że w ww. okresie zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca jej uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w wymaganym terminie. Nie wykazała ona także, czy w czasie, kiedy doszło do uchybienia terminu, istniała możliwość posłużenia się inną osobą, np. domownikiem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmowane jest stanowisko, że w przypadku choroby należy wykazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności jak również nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu tej czynności. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Mając na względzie wymienione okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia wymaganej prawem przesłanki przywrócenia terminu. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiada prawu, co uzasadnia oddalenie zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.