III FZ 580/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lipca 2025 r. o sygn. akt I SA/Gd 462/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt SKO Gd/5739/24 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 462/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 maja 2025 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 26 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) przez: 1) złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ww. ustawy, 2) oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut) zgodnie z art. 29 ww. ustawy. Dodatkowo pełnomocnikowi skarżącej przesłany został odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencję skutecznie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 lipca 2025 r. W zakreślonym terminie zostało nadesłane pełnomocnictwo uwierzytelnione za zgodność z oryginałem wraz z potwierdzeniem uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił natomiast braku formalnego skargi poprzez nadesłanie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut). W związku z tym, że brak formalny skargi nie został usunięty Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi. Pismem z 5 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej zaskarżył ww. postanowienie w całości. Powyższemu orzeczeniu zarzucił: 1. błąd w ustaleniach faktycznych, iż skarżąca nie dotrzymała terminu w sytuacji, gdy brak było uzasadnienia do wzywania o pełnomocnictwo, które zostało złożone przed pierwszym i drugim organem podatkowym; 2. naruszenie art. 47 § 1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne wezwanie o wykazanie umocowania osoby podpisującej pełnomocnictwo w sytuacji, w której w aktach postępowania podatkowego przed organami pierwszej i drugiej instancji znajdowały się wydruki z rejestru przedsiębiorców skarżącej, z których wynikało, że umocowanym do reprezentowania skarżącej jest D. B.; 3. art. 106 § 3, § 4 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 228 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 z póżn. zm.), poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy przy zastosowaniu wyżej wymienionych przepisów Sąd z urzędu powinien ustalić, czy osoba podpisująca pełnomocnictwo dla pełnomocnika procesowego występującego w niniejszej, sprawie jest upoważniona do występowania za podmiot skarżący, a dopiero w przypadku powzięcia wątpliwości w tej kwestii wezwać pełnomocnika do przedłożenia stosownych dowodów w tej sprawie; 4. art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 685 z póżn. zm.) poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z brzmienia art. 15 ust. 1 tej ustawy wynika wprost, że od dnia ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nikt nie może zasłaniać się nieznajomością ogłoszonych wpisów. W oparciu o wskazane zarzuty wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 maja 2025 r. o sygn. akt SKO Gd/5737/24; 2. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z zażalenia wynika, że kwestię reprezentacji skarżącej spółki Sąd pierwszej instancji mógł ustalić we własnym zakresie, ponieważ umocowanie do jej reprezentowania znajdowało się w aktach administracyjnych organu pierwszej i drugiej instancji. Zdaniem skarżącej, Sąd z urzędu powinien ustalić, czy osoba podpisująca pełnomocnictwo dla pełnomocnika procesowego jest upoważniona do występowania za podmiot skarżący, a dopiero w przypadku powzięcia wątpliwości w tej kwestii wezwać pełnomocnika do przedłożenia stosownych dowodów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak przedstawiona argumentacja, w świetle przepisów procedury sądowoadministracyjnej obowiązujących w czasie wydania zaskarżonego postanowienia, jest niezasadna. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowił brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek polegało na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS. Powyższego stanowiska nie zmieniała wskazana w art. 15 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów. Na czas orzekania Sąd pierwszej instancji mógł korzystać z pozyskiwanych samodzielnie dokumentów, lecz jedynie informacyjnie, kontrolnie, na etapie prowadzenia postępowania sądowego, nie zaś na etapie oceny, czy postępowanie to zostało wszczęte przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania strony, która - pomimo wezwania - nie przedstawiła stosownych dokumentów. Art. 29 p.p.s.a. wprost wskazuje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli zatem ktoś występuje w imieniu strony już od początku postępowania, to pierwszą czynnością podjętą w imieniu skarżącego będzie przygotowanie i podpisanie skargi. W związku z tym do każdej skargi, której nie podpisał sam skarżący, należy dołączyć właściwy dokument potwierdzający umocowanie, taki jak na przykład odpis z odpowiedniego rejestru, statut, regulamin czy akt powołania (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 29). Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nieprzedstawienie Sądowi odpisu KRS stanowiło zatem brak formalny skargi i dlatego wystosowano wezwanie do jego usunięcia (w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedłożyła w terminie odpisu z KRS, Sąd pierwszej instancji zobowiązany był skargę odrzucić. Gdyby zamiarem ustawodawcy było zwolnienie uczestnika postępowania z obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego umocowanie z uwagi na dostęp sądu do publicznych rejestrów, to odpowiednie wyłączenie zostałoby wyraźnie przewidziane w przepisach. Tymczasem zwolnienie strony z obowiązku dokonania określonej czynności procesowej, zwłaszcza takiej, jak uzupełnienie braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu z KRS, nie może być domniemywane - musi wynikać wprost z ustawy. Taki stan prawny obowiązuje od dnia 5 listopada 2025 r. i wynika z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r. poz. 1427). Co jednak istotne, zgodnie z art. 2 powołanej ustawy do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (por. postanowienie NSA z 4 grudnia 2025 r., I GZ 440/25). Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego czynności podjęte przez Sąd pierwszej instancji miały pełne oparcie w obowiązujących przepisach. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.