III FZ 577/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. B. i B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 265/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 9 kwietnia 2025 r., nr SKO.4140.23.2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 29 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Rz 265/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. B. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Organ") z 9 kwietnia 2025 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2024 r. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 18 i 25 czerwca 2025 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 500 zł. Wezwania zawierały pouczenie, że powyższych czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwania nie została podjęta w terminie 14 dni od dnia pierwszego awiza. W związku z powyższym nastąpił zwrot przesyłki do Sądu pierwszej instancji. Przesyłkę pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia z dniem 11 lipca 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skoro pierwsze zawiadomienie o złożeniu wezwania wraz z informacją o możliwości jego odbioru we właściwej placówce pocztowej pozostawiono w skrzynce oddawczej 27 czerwca 2025 r., to od tej daty rozpoczął bieg 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), z upływem którego nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego. Ostatni dzień skutecznego doręczenia pisma nastąpił 11 lipca 2025 r., a zatem siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na Skarżącego obowiązku procesowego upływał 18 lipca 2025 r. Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, zażaleniem z 25 sierpnia 2025 r. Skarżący oraz uczestniczka B. B. zaskarżyli w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wnieśli o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Winna zatem odpowiadać wymaganiom, stawianym przez art. 46 p.p.s.a. oraz art. 47 tej ustawy. Na podstawie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi rygorem właściwym dla nieuzupełnienia jej braków jest odrzucenie co wynika z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony wpis. W tym przypadku wzywa się wnoszącego skargę, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu skarga podlega odrzuceniu. Skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawierała braki formalne w postaci niepodania numeru PESEL, a także nie został od niej uiszczony wpis. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji w wykonaniu zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 18 i 25 czerwca 2025 r. wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków, jednocześnie wskazując, iż nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. Nieodebranie przez Skarżącego przesyłki zawierającej wezwania w terminie 14 dni, licząc od dnia złożenia pierwszego awiza, skutkowało dokonaniem doręczenia zastępczego korespondencji w ostatnim dniu tego terminu, tj. uznaniem skutku doręczenia wezwania, pomimo faktycznego niepodjęcia przesyłki pocztowej przez adresata. Słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, że ostatni dzień skutecznego doręczenia pisma nastąpił 11 lipca 2025 r., a zatem termin do wykonania nałożonego na Skarżącego obowiązku upływał 18 lipca 2025 r. W zakreślonym terminie Skarżący nie uzupełnił braków formalnych, do uzupełnienia których został wezwany. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę Skarżącego na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. art. 58 § 1 pkt 3 oraz 58 § 3 p.p.s.a. Argumentacja podniesiona w zażaleniu pozostaje bez wpływu na zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Obowiązek podania numeru PESEL strony wnoszącej pismo jest powiązany z pierwszą czynnością dokonywaną przed sądem administracyjnym. Wynika to z obowiązującego przepisu prawa. W przypadku, gdy Skarżący złożył do Sądu pierwszej instancji pierwsze pismo w sprawie (skargę) i nie podał w nim swojego numeru PESEL, Sąd był zobowiązany wezwać Skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także stanowisko, iż obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awizo nie zostało umieszczone w odpowiedniej skrzynce, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone we właściwej skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienie NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/13). Samo wskazanie, że awiza mogły nie być w przedmiotowej sprawie pozostawione we właściwej oddawczej skrzynce pocztowej, nie mogło skutecznie obalić tego domniemania (por. postanowienia NSA: z 4 czerwca 2025 r., sygn. akt I FZ 97/25; z 16 lutego 2026 r., sygn. akt III FZ 25/26). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.