III FZ 572/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 13 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. I. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 342/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. I. sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 21 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 342/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 16 lutego 2021 r. w przedmiocie ulgi płatniczej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spółka została wezwana do złożenia aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (tj. dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej). Wezwanie zostało doręczone w dniu 18 maja 2021r. Termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie w dniu 25 maja 2021 r. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie "p.p.s.a.") odrzucił skargę. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie podnosząc, że w doręczona spółce przesyłka sądowa nie zawierała wezwania do uzupełnienia skargi poprzez nadesłanie odpisu KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że autor zażalenia pomija przepisy o podstawowym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, tj. art. 28 i art. 29 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swego umocowania. Obowiązku tego nie niwelują przepisy ustawy o KRS, ani ogłoszenie dokonanego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Także ujawnienie danej osoby jako uprawnionej do reprezentacji spółki w Centralnej Informacji nie zwalnia strony postępowania sądowoadministracyjnego (czy działającej osobiście, czy przez pełnomocnika) od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi, a ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie zostaje przerzucony na sąd. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie danego podmiotu z obowiązku udokumentowania umocowania w toku postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na dostęp sądu do określonego wykazu czy rejestru, na co wskazuje pełnomocnik w uzasadnieniu zażalenia, nic nie stało na przeszkodzie, by odpowiednie wyłączenie zostało w przepisach zawarte. Na takie rozwiązanie ustawodawca zdecydował się w postępowaniu cywilnym, nowelizując odpowiednik art. 29 p.p.s.a., tj. art. 68 Kodeksu postępowania cywilnego. Zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu odpisu KRS-u i obciążenie tą czynnością sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach wskazuje na brak możliwości skutecznego usprawiedliwienia nieuzupełnienia braków formalnych pism procesowych poprzez odwoływanie się do ustawy o KRS. Przykładowo można wskazać na postanowienia z dnia: 10 lipca 2018 r., II FZ 319/18; 20 lutego 2019 r., II OZ 107/19; 14 czerwca 2019 r., I FZ 101/19; 12 września 2019 r., I FZ 186/19; 18 listopada 2019 r., II FZ 681/19; publ. CBOSA oraz wskazywane w tych postanowieniach dalsze orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie poglądy przedstawione w tych postanowieniach w pełni podziela. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest zatem prawidłowe, a argumentacja pełnomocnika że istnieje domniemanie powszechnej znajomości wpisów do KRS nie zwalnia strony uzupełnienia braków formalnych skargi zgodnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się natomiast do kwestii nieotrzymania przez pełnomocnika Spółki zarządzenia z 12 maja 2021 r. wzywającego do przesłania odpisu KRS, to wskazać należy, że argumentacja podniesiona w tym zakresie może być rozpatrywana ewentualnie w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na marginesie tylko Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że potwierdzenie odbioru (k. 27 akt sądowych) zawiera wykaz pism przekazanych spółce, a wśród nich wymieniono m.in. "wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi". Reasumując, skoro akta sprawy potwierdzają, że brak formalny skargi w omawianym zakresie zaistniał, Przewodniczący Wydziału miał obowiązek uruchomienia trybu z art. 49 § 1 p.p.s.a., wyznaczając spółce termin do uzupełnienia tegoż braku. W okolicznościach sprawy bezspornie zakreślony w wezwaniu termin upłynął bezskutecznie, co z kolei skutkowało zastosowaniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odrzucając na tej podstawie skargę sąd pierwszej instancji nie naruszył zatem ani art. 49 § 1 ani art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z tych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a.