III FZ 569/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1297/21 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1.1. Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1297/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. 1.2. Skarga na powyższą decyzję została wniesiona elektronicznie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie skargi oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego, bądź jego odpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pełnomocnik strony w przewidzianym terminie uzupełnił brak formalny poprzez złożenie odpisu pełnomocnictwa, jednakże nie nadesłał popisanego egzemplarza skargi. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia zauważył, że podpisane zostało jedynie pismo przewodnie, bez załączników wśród których znajdowała się skarga. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie; art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przy zastosowaniu art. 2 i 7 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy oraz art. 3 pkt 2, 17 oraz art. 20ae ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne z 17 lutego 2005 r. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 i 17 rozporządzenia z 14 września 2011 r. Prezesa Rady Ministrów w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych poprzez błędne przyjęcie, że plik stanowiący załącznik do pisma głównego (przewodniego) sporządzonego, podpisanego i wysłanego w platformie e-PUAP nie jest częścią tego pisma. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 2.2. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika zaś, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W sytuacji gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, tak jak w sprawie niniejszej, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (§ 2a art. 46 p.p.s.a.). Zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego (§ 2b art. 46 p.p.s.a.). W świetle art. 12b § 1 p.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób o którym mowa w art. 46 § 2a. 2.3. Na tle zagadnienia dotyczącego tego czy elektroniczne podpisanie pisma sporządzonego w formularzu dokumentu elektronicznego platformy ePUAP jest wystarczające dla uznania, że podpis ten obejmuje stanowiącą załącznik do tego pisma skargę oraz inne załączone dokumenty, wykształciły się przeciwstawne poglądy. Jeden tożsamy z poglądem zajętym przez Sąd pierwszej instancji w tej sprawie, a drugi – taki, na który powołuje się strona skarżąca tj. że podpisanie wymaganym podpisem dokumentu elektronicznego wnoszonego przez platformę ePUAP, wewnątrz którego przekazywane są inne dokumenty, np. załączniki, skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego. 2.4. W zakresie zasad wnoszenia przez stronę pism do sądu w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 6 grudnia 2021 r. w uchwale siedmiu sędziów (I FPS 2/21) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmując, że "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.". Powyższa uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Natomiast strony oraz inni uczestnicy postępowania są pośrednio związani mocą prawną uchwał, która polega na tym, iż podmioty te nie są w stanie swoją interpretacją przełamać wykładni przyjętej w uchwale (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 269, opubl. LEX/el. 2021). 2.5. W uzasadnieniu uchwały wskazano m.in., że skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej można wnieść na kilka sposobów: pierwszy - umieszczenie treści pisma (w szczególności skargi) bezpośrednio w formularzu pisma ogólnego, które generowane jest w systemie ePUAP oraz podpisanie tego pisma jednym z akceptowanych przez ustawodawcę podpisów elektronicznych, drugi – załączenie do podpisanego pisma ogólnego (przewodniego) odrębnego pliku zawierającego treść środka prawnego skierowanego do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd wskazał także, że skarga powinna być samodzielnym dokumentem elektronicznym opatrzonym wymaganym podpisem. Oznacza to, że w przypadku odłączenia od formularza pisma ogólnego będzie dokumentem podpisanym podpisem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub podpisem osobistym. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że uznanie, że skarga jest załącznikiem do formularza pisma ogólnego niewymagającym odrębnego podpisu, stanowi odwrócenie zasad obowiązujących w postępowaniu przed sądem administracyjnym i interpretowanie ich przez pryzmat warunków technicznych platformy ePUAP, co jest zabiegiem nieuprawnionym w świetle powołanych norm prawnych. 2.6. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W sprawie nie ma sporu co do tego, że skarga stanowiła załącznik do podpisanego wymaganym podpisem formularza pisma ogólnego i nie została oddzielnie podpisana. Mimo wezwania, brak ten nie został uzupełniony. Dlatego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę wniesioną w sprawie jako obarczoną brakiem formalnym w postaci braku wymaganego podpisu. 2.7. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.