III FZ 522/25

Dnia 4 listopada 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 641/24 w przedmiocie wyłączenia sędziego w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 9 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniosek M. I. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.O. od rozpoznania sprawy o sygn. akt III SA/Wa 641/24 ze skargi M. I. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Organ", "Dyrektor") z dnia 9 grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że rozpatrywany wniosek o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. O., nie spełniał przesłanek z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a Skarżący nie wykazał obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Jednocześnie Skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego, wskazując, że zachowania sędziego nie sposób uznać za bezstronne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 przywołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Warszawie, co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez Skarżącego we wniosku okoliczności (powtórzone w części w zażaleniu), mają subiektywny charakter. Przeświadczenie Skarżącego o wyłączeniu wskazanego sędziego z uwagi na "wprowadzenie całego składu sędziowskiego w błąd na skutek manipulacji materiałem dowodowym" przy uwzględnieniu konstytucyjnej swobody orzekania, a więc orzekaniu na podstawie i w granicach obowiązującego prawa przez sędziego rozpoznającego sprawę, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Dodatkowo sędzia, której dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w dniu 11 czerwca 2024 r., złożyła do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, iż ze Skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska WSA zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.