III FZ 520/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 161/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 marca 2024 r., nr SKO/F/41.4/16/2024/319 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r., I SPP/Gl 161/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie J. L. (dalej: Skarżący) z 24 lutego 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2025 r. o odrzuceniu sprzeciwu, w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 13 marca 2024 r., nr SKO.F/41.4/16/2024/319, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. Na powyższe postanowienie, pismem z 31 lipca 2025 r., Skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: ,,p.p.s.a.") zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, dlatego też w przypadku złożenia zażalenia po terminie, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca zażalenie na podstawie art. 178 w związku z art. 194 § 2 p.p.s.a. Natomiast obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynikającym z art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. jest odrzucenie zażalenia, które powinno być odrzucone przez wojewódzki sąd administracyjny. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że zaskarżonym postanowieniem WSA w Gliwicach odrzucił zażalenie Skarżącego z 24 lutego 2025 r. Przesyłka pocztowa zawierająca m.in. odpis tego postanowienia (zaskarżonego) została dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie przesyłki nastąpiło 9 lipca 2025 r. Przesyłkę uznaje się za doręczoną z upływem czternastego dnia od pierwszego awizo (w niniejszej sprawie od 9 lipca 2025 r.), czyli 23 lipca 2025 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia – od dnia 23 lipca 2025 r., upływał z końcem 30 lipca 2025 r. Z adnotacji operatora poczty wynika, że 24 lipca 2025 r. r. doszło do wydania Skarżącemu przesyłki. W tym miejscu zasadnym jest wskazać, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po czternastu dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 p.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15). Oznacza to, że późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez Skarżącego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Tymczasem z treści stempla pocztowego widniejącego na kopercie wynika, że Skarżący wniósł zażalenie dopiero 31 lipca 2025 r. (k. 144), a zatem z jednodniowym opóźnieniem. Ponieważ Skarżący, zażalenie wniósł po upływie ustawowego terminu na wniesienia zażalenia, o którym stanowi art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie podlega odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Jeszcze raz, wyraźnie należy podkreślić, że w sprawie nie ma znaczenia fakt, że przesyłka została wydana Skarżącemu przez operatora pocztowego 24 lipca 2025 r. Zdarzenie to miało bowiem miejsce już po upływie czternastu dni kalendarzowych od daty jej pierwszego awizowania (9 lipca 2025 r.). W takiej sytuacji, jak wskazano powyżej, przepisy prawa wiążą skutek doręczenia pisma z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Faktyczne wydanie przesyłki adresatowi, ale już po upływie wskazanego terminu, nie wywołuje skutków prawnych równoznacznych z doręczeniem pisma. Ma jedynie dla adresata walor informacyjny. Na marginesie należy wskazać, że w działaniu Skarżącego, utarł się pewien schemat, bowiem Skarżący, nie odbiera kierowanej do niego korespondencji z sądu w terminie czternastu dni od pierwszego awizo przesyłki. Następnie, po upływie tego terminu odbiera przetrzymywaną przez operatora przesyłkę. Istotnym jest, że rozbieżność pomiędzy datą wydania przesyłki określoną przez doręczyciela a datą odbioru wskazaną przez Skarżącego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. W wyniku odebrania od operatora pocztowego przesyłki z sądu po upływie czternastu dni, Skarżący składa kolejne zażalenia oraz wnioski o przywrócenie terminu, co tylko przedłuża ostateczne zakończenie sprawy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.