III FZ 512/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20 którym odrzucono skargę M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1296/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) w Katowicach z dnia 24 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie (zatytułowane skarga kasacyjna) na powyższe postanowienie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej podniósł, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż pismo główne oraz załączniki powinny być podpisane, gdyż podpisane pismo główne jest równoznaczne z podpisaniem całości dokumentów. Ponadto pełnomocnik zarzucił, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że plik stanowiący załącznik do pisma głównego, sporządzanego i podpisanego w platformie e-PUAP nie jest częścią tego pisma. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FZ 512/21 Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie, w związku z rozpoznawanym przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnieniem prawnym dotyczącym przepisu art. 46 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Niniejszy przepis stanowił podstawę rozstrzygnięcia postanowienia Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r. podjął zawieszone postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W analogicznej sprawie, dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w sprawie zagadnienia prawnego dotyczącego przepisu 46 § 2b P.p.s.a. W uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż na podstawie art. 12b § 1 P.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a. Natomiast art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a. stanowi, iż w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższe zasady podpisywania dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W przywołanej uchwale stwierdzono, że w świetle ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019 ze zm. poz. 700, dalej: u.i.d.p.r.z.p.) dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na materiale lub urządzeniu służącym do zapisywania, przechowywania i odczytywania danych w postaci cyfrowej (art. 3 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 1 u.i.d.p.r.z.p.). Przez treść tego dokumentu należy rozumieć stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej. Tym samym treść, jako zbiór danych, musi spełniać wymagania ustawowe, tj. stanowić odrębną całość znaczeniową oraz być uporządkowana w określonej strukturze wewnętrznej. Wbrew stanowisku skarżącej należy wskazać, że, według uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, do podpisywania dokumentów elektronicznych dedykowane są różne narzędzia: do podpisywania podpisem zaufanym służy tzw. "Podpisywarka", zamieszczona na platformie gov.pl, do podpisu kwalifikowanego służą narzędzia komercyjne, natomiast do podpisu osobistego przeznaczona jest aplikacja "e-dowód". Dokument elektroniczny podpisany przy pomocy tych narzędzi może zostać wysłany do sądu za pośrednictwem platformy ePUAP, która umożliwia załączenie podpisanego dokumentu elektronicznego do formularza pisma ogólnego. Powyższe oznacza, że nie ma technicznych przeszkód aby korespondencja kierowana do sądu za pomocą platformy ePUAP była podpisana zarówno podpisem zaufanym, jak i kwalifikowanym lub podpisem osobistym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w uchwale, że istotnym argumentem przemawiającym za przyjęciem tego, że wniesienie skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej wymaga odrębnego podpisania jest to, że w sytuacji rozłączenia jej od formularza pisma ogólnego traci ona walor dokumentu elektronicznego podpisanego. Byłoby to niezgodne z obowiązującym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 257, str. 73). Z punktu 61 preambuły do tego rozporządzenia wynika, że musi zostać zapewniona długoterminowa konserwacja informacji w celu zapewnienia prawnej ważności podpisów elektronicznych i pieczęci elektronicznych przez wydłużone okresy oraz zagwarantowana możliwość ich walidacji bez względu na przyszłe zmiany technologiczne. Zgodnie z powyższym, niedopuszczalna jest sytuacja, by po rozłączeniu załącznika od pisma ogólnego nie zachował on żadnej ważności. Tak by się stało, gdyby załącznik do pisma ogólnego nie posiadał odrębnego podpisu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.