III FZ 50/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1332/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 września 2024 r. nr 2401-IOD-2.4104.60.2024 UNP: 2401-24-226273 w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

1.1. Postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 1332/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w sprawie ze skargi K. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 9 września 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. 1.2. Pismem z 4 października 2024 r. skarżąca złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 9 września 2024 r. W skardze sformułowany został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z 4 kwietnia 2024 r., na mocy której ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając złożony wniosek podniesiono, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na zadłużenie spowodowane realizacją inwestycji budowlanej oraz, że skarżąca znajduje się z tego tytułu w ciągłym stresie, co wpływa na jej możliwości zarządzania firmą i pozyskiwania środków finansowych. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22 orzekł, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bądź stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. W świetle powyższych ustaleń sąd pierwszej instancji uznał, że skoro wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji organu pierwszej instancji, która nie może zostać uznana za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, to niedopuszczalnym jest wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. 1.3. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 2.3. Trafnie ocenił sąd pierwszej instancji, że uwzględnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 9 września 2024 r. nie było możliwe z uwagi na fakt, że decyzja ta nie mieści się w granicach sprawy dotyczącej zaskarżonego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22 (ONSAiWSA 2024, nr 1, poz. 3) stwierdził: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie: a) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, b) o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) stwierdzające niedopuszczalność odwołania – nie jest dopuszczalne, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji." W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono: "Nie można wydać postanowienia o wstrzymaniu wykonania określonego aktu, jeżeli w wyniku rozpoznania i uwzględnienia skargi – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. – sąd nie może uchylić tego aktu. Czyli rozpoznając i uwzględniając skargę na postanowienie: stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzające niedopuszczalność odwołania, sąd może uchylić zaskarżone postanowienie, co umożliwi rozpoznanie odwołania przez organ drugiej instancji, nie może jednak uchylić decyzji organu pierwszej instancji, a to oznacza, że nie może również wstrzymać wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Przyjęcie odmiennego stanowiska tj. dopuszczenie do wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji powodowałoby, że w przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych postanowień, nadal pozostawałoby w obrocie postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji organu pierwszej instancji". W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dokładnie taką samą sytuacją procesową jak objęta przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. sygn. akt II GPS 2/22. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 grudnia 2024 r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. jest zgodne z prawem. W zażaleniu nie podważono skutecznie tej oceny. 2.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.