III FZ 464/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2025 r. sygn. akt I SPP/Gl 81/24 w przedmiocie umorzenia postępowania ze sprzeciwu w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 grudnia 2023 r. nr SKO.F/41.4/1582/2023/24218 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 81/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) umorzył postępowanie ze sprzeciwu J. L. (dalej: Skarżący) na zarządzenia Starszego referendarza sądowego z dnia 25 października 2024 r. w sprawie ze skargi Skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO) z dnia 5 grudnia 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Zarządzeniem z dnia 25 października 2024 r., Starszy referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie przybrał formy urzędowego formularza, dlatego zobowiązano Stronę do jego złożenia we właściwej formie, tj. na druku PPF, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało dwukrotnie awizowane w dniach 10 i 18 września 2024 r., a następnie wydane Skarżącemu w dniu 25 września 2024 r. Wobec tego, zgodnie z regułą zawartą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skutek doręczenia ww. przesyłki zawierającej wezwanie referendarza nastąpił w dniu 24 września 2024 r. Tym samym termin do złożenia wniosku na urzędowym formularzu upłynął dnia 1 października 2024 r., zaś Skarżący złożył go w dniu 2 października 2024 r., a więc po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu. Od ww. zarządzenia Starszego referendarza sądowego Skarżący złożył sprzeciw, w którym jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywrócił termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 15 stycznia 2025 r., Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie ze sprzeciwu jako bezprzedmiotowe. Na powyższe postanowienie Skarżący w piśmie z dnia 12 lutego 2025 r. wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsze zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić. Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od wskazania, że zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (zdanie drugie § 2 art. 260 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w ww. katalogu. A zatem, mając na uwadze art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., przyjąć należało, że na postanowienie umarzające postępowanie ze sprzeciwu od zarządzenia Starszego referendarza sądowego pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, zażalenie nie przysługuje, gdyż w tym wypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działał jako sąd drugiej instancji. Wniesienie takiego zażalenia jest niedopuszczalne, co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem. Dodatkowo wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji doręczając Stronie postanowienie z dnia 15 stycznia 2025 r., błędnie pouczył Skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia (k. 67 akt sądowych). Nieprawidłowe pouczenie w tym zakresie nie powoduje jednak, że wniesiony środek jest skuteczny. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.