III FZ 461/21

Dnia 20 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1375/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi V.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 29 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, I SA/Gl 1375/19, odrzucił skargę V.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 29 lipca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, iż w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 25 lutego 2020 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Następnie zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 13 maja 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.206 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi pełnomocnik skarżącej złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 20 listopada 2020 r. WSA w Gliwicach utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 8 października 2020 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Zarządzeniem z 25 listopada 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wykonania prawomocnego zarządzenia z 13 maja 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.206 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja sądowa zawierająca odpis powyższego wezwania została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej 1 grudnia 2020 r. W zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 8 grudnia 2020 r., wpis sądowy nie został uiszczony. W zażaleniu na postanowienie z 25 stycznia 2021 r. skarżąca wnosząc o jego zmianę na swoją korzyść, zarzuciła sądowi pierwszej instancji rażące naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie, a także naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skarżąca została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i obowiązku tego nie dopełniła w zakreślonym terminie, będąc jednocześnie poinformowana jakie skutki wynikają z jego niedopełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był zatem obowiązany skargę odrzucić. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powołanego przepisu wynika, że podstawą orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i możliwości płatnicze strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Przywołana regulacja nie pozostawia również wątpliwości, co do tego, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jego żądania. To zatem wnioskodawca zobowiązany jest w sposób wystarczający i niebudzący wątpliwości wykazać w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, że jego możliwości płatnicze nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, bądź, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie o przyznanie prawa pomocy i zasadnie odmówił stronie skarżącej zwolnienia od kosztów postępowania. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wezwanie do uiszczenia wpisu w żadnym razie nie stanowi naruszenia prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1