III FZ 443/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 181/24 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 maja 2024 r. nr SKO.F/41.4/188/2024/4759 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 lipca 2023 r., sygn. akt I SPP/Gl 165/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "sąd I instancji") odmówił M. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO", "Organ") z 17 kwietnia 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji stwierdził, że decyzją z dnia 8 maja 2024 r. (zaskarżoną do WSA w sprawie I SA/Gl 690/24) SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 16 stycznia 2024 r., mocą której ustalono Skarżącemu wysokość podatku od nieruchomości na 2024 r. w kwocie 69 zł. W toku postępowania Skarżący złożył wniosek z dnia 9 lipca 2024 r. o przyznanie prawa pomocy - zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, sąd I instancji powołał się na treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że oczywista bezzasadność skargi ma miejsce m. in. gdy strona powiela w skardze zarzuty i argumentację prawną oraz twierdzenia dotyczące stanu faktycznego, przedstawionych już we wcześniejszych skargach wniesionych w sprawach o tożsamym przedmiocie (m. in. tym samym zobowiązaniu podatkowym za kolejne lata). WSA zauważył, że Skarżący powiela argumentację, którą prezentował już w skargach, jakie wcześniej wniósł na decyzje wymierzające mu wysokość tego zobowiązania za lata 2014-2021.Tymczasem skargi te zostały już prawomocnie oddalone a ponadto w uzasadnieniach tych wyroków wyjaśniono Stronie, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po matce, nabył on przedmiot opodatkowania, a tym samym - jako jego właściciel - jest zobowiązany do zapłaty podatku od tej nieruchomości. WSA wskazał, że skoro występuje tożsamość stanu faktycznego i prawnego (w omawianym zakresie) pomiędzy tamtymi sprawami a sprawą niniejszą, jak również jednoznaczne przesądzenie tej kwestii w tamtych sprawach, trudno uznać, by obecnie została ona oceniona w sposób odmienny. Na powyższe orzeczenie, pismem z 4 września 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie, żądając jednocześnie uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że jest długotrwale bezrobotny, schorowany a jego sytuacja materialna jest bardzo trudna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że, jak zasadnie podniósł Sąd pierwszej instancji, analogiczna sprawa była rozstrzygana przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 września 2023 r. sygn. akt III FZ 423/23. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w tym postanowieniu, w związku z tym w dalszej części uzasadnienia posłuży się przedstawioną tam argumentacją. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie WSA prawidłowo odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując jako podstawę art. 247 p.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis art. 247 p.p.s.a. wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Stwierdzenie przez sąd, że w sprawie zachodzi sytuacja oczywistej bezzasadności skargi, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II OZ 998/14, CBOSA). Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Powyższa argumentacja znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż skarga Strony powiela argumentację prawną ocenioną jako chybiona w sprawach sądowoadministracyjnych, w których przedmiotem zaskarżenia były decyzje wydane w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2014-2021. We wszystkich tych sprawach wnioski strony o przyznanie prawa pomocy uwzględniono. Następnie jednak wszystkie spośród wniesionych skarg oddalono WSA, które nie zostały zaskarżone i są prawomocne. W uzasadnieniach tych wyroków przesądzono, że obowiązek zapłaty kwestionowanego podatku od nieruchomości za lata 2014-2021 spoczywa na skarżącym, ponieważ to on jest właścicielem przedmiotu opodatkowania (lokalu mieszkalnego oraz związanego z nim pomieszczenia piwnicznego i udziału w gruncie), który nabył po swej matce – H. K. (zmarłej w dniu 1 sierpnia 2013 r.). Podkreślono również, że nabycie tego spadku zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z 23 sierpnia 2017 r., I Ns 558/17. W skargach wniesionych w tamtych sprawach skarżący utrzymywał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku nie determinuje uznania go za podatnika. Tak samo wywiódł też w skardze wniesionej w niniejszej sprawie. Powyższe oznacza, że sąd I Instancji zasadnie uznał, że skarga Skarżącego jest oczywiście bezzasadna, skoro kwestionuje on wymiaru podatku za kolejny rok podatkowy dokonanego na podstawie tych samych ustaleń faktycznych i zbieżnych regulacji prawnych, opierając się na takiej samej argumentacji. Reasumując, pełne powielenie przez Stronę w skardze zarzutów i argumentacji prawnej oraz twierdzeń dotyczących stanu faktycznego, przedstawionych już we wcześniejszych skargach wniesionych w sprawach o tożsamym przedmiocie (m.in. tym samym zobowiązaniu podatkowym za kolejne lata), a oddalonych prawomocnie przez sąd administracyjny, pozwala na stwierdzenie, że kolejna skarga jest oczywiście bezzasadna, co uzasadnia – na podstawie art. 247 p.p.s.a. – odmowę przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.