III FZ 44/24

Dnia 26 lutego 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 258/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji I instancji w sprawie ze skargi G.sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 stycznia 2023 r. znak: [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 258/23, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 stycznia 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. dnia 28 czerwca 2022 r., ze względu na uznanie, że Skarżąca nie uzasadniła w sposób wystarczający wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sytuacji gdy brak wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji skutkować może niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, a co zostało wykazane przez Skarżącą. Wobec powyższego wniesiono zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku Skarżącej i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia 28 czerwca 2022 r., ewentualnie, o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, wniesiono o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zwrot: "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 tej ustawy, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się NSA w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r. (FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). Stwierdził w niej mianowicie, że zwrot "we wszystkich postępowaniach" użyty w art. 29 ustawy o NSA, wskazywał, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" NSA stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). W niniejszej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i go nie uzasadniła. Wskazać w tym miejscu również należy, mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa spraw, zatem aktu wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie można było uznać za akt wydany w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwraca się uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14 NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny podnosi, że niezależnie od powyższego również uzasadnienie złożonego przez skarżącego wniosku jest bardzo ogólnikowe i w istocie stanowi powielenie treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona nie wskazała bowiem konkretnych okoliczności, które mogłyby potwierdzać, iż zachodzi niebezpieczeństwo znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków ani dowodów na poparcie swoich oświadczeń. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.