III FZ 438/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 5 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 185/22 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2022 r. nr 0201-IEW1.720.1.2022.4.WM w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności podatkowych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości.

Postanowieniem z 9 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 185/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wniosek M. O. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 24 stycznia 2022 r. w przedmiocie ujawnienia należności w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem z 24 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniem z 25 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono skarżącemu 29 lipca 2022 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Wobec nieusunięcia ww. braków, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z 12 września 2022 r. odrzucił skargę. Od ww. postanowienia skarżący wniósł zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności artykułowanych zarządzeniem z 24 marca 2022 r. (tj. usunięcia braku formalnego skargi w zakresie podania nr PESEL). W związku z tym, iż wniosek o przywrócenie terminu do podania nr PESEL zawierał braki formalne, zarządzeniem z 22 grudnia 2022 r. sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący usunął ww. brak i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do dokonania czynności artykułowanych zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 25 marca 2022 r. tj. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc za podstawę art. 88 p.p.s.a. stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi należało odrzucić. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący pismem z 9 stycznia 2023 r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w treści ww. wniosku skarżący wskazał, iż przyczyna uchybienia terminowi ustała w dacie odbioru postanowienia o odrzucenie skargi. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przesyłka zawierająca postanowienia z 12 września 2022 r. o odrzuceniu skargi została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 4 listopada 2022 r. Zatem zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a., termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał z końcem 14 listopada 2022 r., ponieważ zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący natomiast złożył ww. wniosek za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10 stycznia 2023 r., a więc po upływie ustawowego terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zauważył, że składając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu skarżący, wbrew brzmieniu art. 87 § 4 p.p.s.a., nie dokonał czynności, której terminowi uchybił, tj. uiszczenia wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie, skarżący w piśmie z 22 maja 2023 r. (punkt 1) złożył zażalenie. Wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy "do merytorycznego procedowania". W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu jest oparte na zdaniu: "Skarżący natomiast złożył ww. wniosek za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10.01.2023 r.". Zdanie to, według skarżącego, jest nieprawdziwe, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu nie był zawarty w piśmie złożonym na wezwanie sędziego sprawozdawcy (do usunięcia braku formalnego poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminowi), a w piśmie procesowym (z 7 listopada 2022 r.), w którym wykonał polecenie Sądu pierwszej instancji (podanie numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu) i, w którym złożył zażalenie. Ww. wniosek nadał w placówce operatora pocztowego jako list polecony w dniu 9 listopada 2023 r. Według skarżącego data ta odnosi się do dnia sygnowania pisma, w którym (tylko, bez innych wniosków) wskazywał datę ustania przyczyny uchybienia terminowi. Zatem skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniu Sądu pierwszej instancji jego zasadniczy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przed dniem 14 listopada 2022 r., bo w dniu 9 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny analizując stan faktyczny sprawy przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz argumenty skarżącego wskazane w uzasadnieniu zażalenia stwierdza, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż skarżący w piśmie z 9 stycznia 2023 r. wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści pisma z 9 stycznia 2023 r. nie wynika, aby skarżący sformułował w nim wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi tj. do wykonania czynności procesowej objętej zarządzeniem z 25 marca 2022 r., czyli do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Potwierdza to również sam skarżący w uzasadnieniu zażalenia podnosząc, że w piśmie z 9 stycznia 2023 r. nie składał takiego wniosku. Nie ma też podstaw do uwzględnienia twierdzeń skarżącego, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi był zawarty w piśmie z 7 listopada 2022 r. W piśmie tym obejmującym: pt. "1) Wykonanie polecenia Sądu, 2) Wniosek o przywrócenie terminu, 3) Zażalenie" skarżący wskazywał na zarządzenie z 24 marca 2022 r. (dotyczące uzupełnienia braków skargi poprzez podanie numeru PESEL), uzupełnił braki poprzez podanie numeru PESEL, dokonał opłaty wpisu od zażalenia na postanowienie WSA we Wrocławiu z 12 września 2022 r. o odrzuceniu skargi oraz wniósł o przywrócenie terminu dla dokonania czynności artykułowanych zarządzeniem z 24 marca 2022 r. Z akt sprawy wynika zatem, że skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. W związku z tym nie było podstaw do wydania postanowienia o odrzuceniu wniosku w tym zakresie, jako spóźnionego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.