III FZ 426/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 766/21 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 9 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 766/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez J.N. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 9 lipca 2021 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. O braku winy nie zaświadcza bowiem podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż nadanie przez niego korespondencji w placówce pocztowej mieściło się w ustawowym terminie do złożenia skargi, jaki i to, że kierował się opinią prawnika, który społecznie pomagał mu w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że okoliczności przytoczone przez skarżącego nie zaświadczają o istnieniu obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły skarżącemu wniesienie skargi. Podkreślił, iż szeroko pojęta niewiedza czy nieporadność strony nie stanowi okoliczności, która mogłaby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi, chociażby ze względu na fakt, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS z dnia 9 lipca 2021 r. zawierało pouczenie, które jasno i precyzyjnie określało, w jakim terminie i trybie należy wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponadto skarżący mógł uzyskać informację kontaktując się z sądem bądź organem. Na powyższe postanowienie skarżący złożył, na podstawie art. 169 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Stosownie do art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przypomnieć w tym kontekście należy, że uprawdopodobnienie jest czym innym niż udowodnienie - uprawdopodobnienie, wymaga wiarygodnej argumentacji wskazującej na fakt istnienia niedającej się usunąć przeszkody w uchybieniu terminu i to trwającej w sposób ciągły aż do dnia dokonania czynności procesowej. Skoro brak winy w uchybieniu terminowi jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia, to przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Skarżący nie wykazał by taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie zaświadczają o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.