III FZ 422/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. B. i T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 168/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. B. i T. B. na pismo Prezydenta Miasta S. z dnia 26 stycznia 2021r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji niezbędnej do wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 168/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę G. B. i T. B., zwanych dalej "Skarżący", na pismo Prezydenta Miasta S. z dnia 26 stycznia 2021 r. w przedmiocie udzielenia informacji o utrzymaniu i konserwacji budynku i gruntów dawnej elektrowni miejskiej, niezbędnej do wymiaru podatku od nieruchomości za 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku mając na względzie, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie Skarżący uczynili pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. stwierdził, że jest to pismo, które nie mieści się w katalogu aktów i czynności, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W ocenie Sądu także w ustawach szczególnych brak jest uregulowań, które przewidywałyby sądową kontrolę tego rodzaju informacji. Pismo to nie dotyczy też uprawnień lub obowiązków Skarżących wynikających z przepisów prawa. Nie kształtuje praw i obowiązków strony. W konsekwencji powyższego WSA w Białymstoku odrzucił skargę jako niedopuszczalną. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wnieśli o jego uchylenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: - art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., poprzez uznanie, że pismo Miejskiego Konserwatora Zabytków nie mieści się w katalogu aktów i czynności, wymienionych w tym przepisie a tym samym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne; - art. 2 oraz art. 45 Konstytucji RP poprzez pozbawienie Skarżących możliwości zaskarżenia informacji konserwatora zabytków na temat utrzymaniu i konserwacji budynku i gruntów dawnej elektrowni miejskiej, niezbędnej do wymiaru podatku od nieruchomości na 2021 r., - art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne uznanie, że skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego co skutkowało odrzuceniem skargi; Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia należy zauważyć, że przedmiot niniejszej sprawy sprowadza się do charakteru prawnego zaskarżonego pisma z dnia 26 stycznia 2021 r. Rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy pismo to stanowi akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, inny niż decyzja lub postanowienie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten poddaje kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; Podkreślić bowiem należy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego są jedynie określone działania lub zaniechania administracji publicznej o ściśle określonej formie, tj. decyzje, postanowienia, uchwały czy akty nadzoru, a także spełniające określone warunki akty i czynności. Są to przy tym takie akty, czynności, działania, przewlekłości czy bezczynności, które spełniają łącznie kilka przesłanek. Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzują się tym, że są podejmowane w sprawie indywidualnej, są skierowane do oznaczonego podmiotu, dotyczą uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (tak też postanowienie NSA z dnia 24 marca 1998 r. sygn. akt II SA 1155/97, publ. ONSA nr 2 z 1999 r. poz. 51). Akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., mają charakter publicznoprawny, podejmowane są w sprawach indywidualnych, w których nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia i kierowane są do konkretnych podmiotów niepodporządkowanych organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność. Uprawnienie lub obowiązek nałożony mocą takiego aktu lub czynności ma źródło w normach prawa bezwzględnie wiążącego. Akt od czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odróżnia jego sformalizowany charakter, który przejawia się w tym, że przybiera on formę pisma, wykazu czy zaświadczenia. Czynność stanowi natomiast takie działanie faktyczne, które w wyniku jego realizacji wywołuje następstwo w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem (J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod. red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 68). Zaskarżone pismo, na co wskazuje jego treść, ma adresata, którym jest Prezydent Miasta S. Jednak pismo to nie zawiera władczego rozstrzygnięcia o indywidualnych uprawnieniach lub obowiązkach Skarżących, wynikających z przepisów prawa. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że pismo to stanowi jedynie informację, która w przyszłości może mieć przełożenie na wysokość podatku od nieruchomości, która to informacja została wymieniona pomiędzy miejskim konserwatorem zabytków a organem podatkowym. Zatem pismo to w żaden sposób nie kształtuje osobistej sytuacji prawnej Skarżących. Wobec tego brak jest podstaw by domniemywać, że pismo z dnia 26 stycznia 2021 r. ma charakter władczy oraz przypisywać mu cech aktu administracyjnego, gdyż pismo to, co należy jeszcze raz podkreślić i na co słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, ma wyłącznie charakter informacyjny. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że powyższe pismo nie stanowi aktu administracyjnego podlegającego kontroli sądowej i stanowi ono jedynie wyraz komunikacji pomiędzy miejskim konserwatorem zabytków a organem podatkowym. W konsekwencji powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.