III FZ 418/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 157/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 2 kwietnia 2025 r. nr 0801-IEW.4121.2.2025.6, UNP: 0801-25-028940 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 157/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę K. O. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 2 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 16 czerwca 2025 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie doręczono stronie 20 czerwca 2025 r. Z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Sądu wynika natomiast, że do 14 lipca 2025 r. wpis od skargi nie został uiszczony. Sąd I instancji odrzucił zatem skargę jako nieopłaconą w należnym terminie. Pismem z 5 sierpnia 2025 r. skarżąca wystąpiła z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie uiściła ona opłaty sądowej, pomimo iż została wezwana do jej uiszczenia, podczas gdy nie otrzymała wezwania do dokonania opłaty w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła zatem o przyjęcie skargi i wezwanie do dokonania opłaty. Wskazała również, że nie wie czy ktokolwiek, a jeśli tak to kto odebrał wezwanie, jak podał Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości doręczenia skarżącej przesyłki sądowej zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd I instancji przyjął, że została ona prawidłowo doręczona stronie 20 czerwca 2025 r. Skarżąca kwestionuje prawidłowość tego doręczenia podnosząc, że nie odebrała przedmiotowego wezwania. Doręczanie pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy art. 65-81 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Za skuteczne należy zatem uznać tylko doręczenie przesyłek sądowych dokonane zgodnie z tymi przepisami. Kwestia poprawności doręczeń pism jest kluczowa dla oceny, czy strona - przez błędną formę tych doręczeń - nie została pozbawiona prawa do sądu. Wynika to z faktu, że poprawne doręczenie pisma umożliwia stronie zapoznanie się z jego treścią oraz często rozpoczyna bieg terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jest więc w istocie gwarancją zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Stosownie do treści art. 65 § 1 p.p.s.a., Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. W myśl natomiast art. 67 § 1 p.p.s.a., jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu, z kolei zgodnie z art. 69 § 1 p.p.s.a. doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie. Regulacja art. 72 p.p.s.a. określa komu i w jak sposób powinno nastąpić skuteczne doręczenie zastępcze. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma (art. 72 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (art. 72 § 2 p.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy nie sposób jednak stwierdzić komu doręczono przedmiotową przesyłkę sądową, kto faktycznie ją odebrał. Na potwierdzeniu odbioru nie zaznaczono bowiem jednoznacznie właściwej opcji. Miejsce (kwadrat do zakreślenia) oznaczające faktycznego odbiorcę pozostał niezakreślony. Dodatkowe wątpliwości budzi fakt, że sposób w jaki wpisano imię i nazwisko odbiorcy przesyłki, uniemożliwia jednoznaczną identyfikację tej osoby. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru można jedynie ustalić imię odbiorcy przesyłki (W.), natomiast nazwisko pozostaje nieczytelne, stwierdzić można jedynie, iż nie jest to nazwisko skarżącej. Analiza akt niniejszej sprawy, wespół z argumentacją wywiedzioną w zażaleniu nasuwają zatem wątpliwości co do tego, czy odbiorca przedmiotowej przesyłki może być osobą uznaną za kogoś w rozumieniu art. 72 p.p.s.a. i czy pokwitowanie odbioru przez nią przesyłki adresowanej do skarżącej mogło być uznane za skuteczne doręczenie w trybie powołanego przepisu. W tym stanie rzeczy nie było więc podstaw do odrzucenia przez Sąd I instancji skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu niedotrzymania przez skarżącą terminu do uiszczenia wpisu od tej skargi, gdyż brak skutecznego doręczenia zarządzenia spowodował, że termin do uiszczenia wpisu nie zaczął biec wobec strony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.