III FZ 417/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 617/23 w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi W. N. na niewykonanie orzeczenia sądu w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 24 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 617/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu zażalenia W. N. (dalej: skarżący, strona) z 13 sierpnia 2023 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 17 lipca 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi na niewykonanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 615/22 postanowił umorzyć postępowanie zażaleniowe. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Jak wskazał sąd pierwszej instancji przedmiotem rozpoznania w sprawie było zażalenie strony z 13 sierpnia 2023 r. wniesione na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 17 lipca 2023 r., wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W rozpatrywanej sprawie przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, która rozpoczęła się w następstwie wniesienia przez stronę skargi na niewykonanie przez Dyrektora wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 615/22, w sprawie zaliczenia środków pieniężnych uzyskanych w wyniku zajęcia rachunku bankowego na poczet innych należności pieniężnych. W dniu 6 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę strony uznając, że jej wniesienie w rozpoznawanej sprawie było niedopuszczalne. W odpowiedzi na wskazane postanowienie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie [pic]pełnomocnika, który to wniosek został rozpatrzony odmownie zarówno przez referendarza sądowego jak i przez sąd rozpatrujący złożony sprzeciw. Jednocześnie, od postanowienia o odrzuceniu skargi nie została wniesiona skarga kasacyjna w terminie określonym w art. 177 § 6 p.p.s.a. Tym samym zamknięta została możliwość merytorycznego rozpoznania skargi strony. Prawomocne odrzucenie skargi oznacza, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, w ramach której strona skarżyła niewykonanie przez organ podatkowy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Rozpoznanie zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie pobrania wpisu od skargi, które było rozstrzygnięciem wpadkowym, stało się zatem bezprzedmiotowe. Na opisane wyżej postanowienie skarżący złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował prawidłowość przeprowadzonego postępowania. Wskazał, że postanowienie narusza przepisy prawa i konstytucyjne uprawnienia, a wydanie postanowienia w sprawie odrzucenia skargi na działania organu administracji publicznej przed rozpoznaniem zażalenia jest obarczone wadą nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Prawomocne odrzucenie skargi oznacza, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna, w ramach której strona skarżyła niewykonanie przez organ podatkowy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W dniu 6 października 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę strony uznając, że jej wniesienie w rozpoznawanej sprawie było niedopuszczalne. Od postanowienia o odrzuceniu skargi nie został wniesiony środek zaskarżenia w ustawowym terminie, tym samym zamknięta została możliwość merytorycznego rozpoznania skargi. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji uznał, że rozpoznanie zażalenia na zarządzenie w przedmiocie pobrania wpisu od skargi stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania zażaleniowego na podstawie art. 195 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na tym etapie rozpoznawane jest jedynie zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zażalenia skarżącego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się merytorycznie do oceny prawidłowości postępowania sądu pierwszej instancji w zakresie innych postanowień. Dodatkowo wskazać należy, że każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (zob. postanowienia NSA: z 16 października 2016 r., sygn. I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r. sygn. I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r., sygn. I OZ 1382/15). W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.