III FZ 413/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 579/25 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi L. W., K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 marca 2025 r., nr SKO.F/41.4/28/2025/596 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 579/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA", "sąd I instancji") odrzucił skargę L. W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: "SKO", "Organ") z 13 marca 2025 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I WSA z 16 maja 2025 r. (k. 20 i 21 akt sądowych) wezwano pełnomocnika Strony do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez m. in. złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Strony przed WSA lub przed sądami administracyjnymi oraz uiszczenie solidarnie wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Przedmiotowe zarządzenie zostało wykonane w tym samym dniu (k. 22 akt sądowych). Przesyłka zawierająca ww. wezwanie została uznana za doręczoną pełnomocnikowi Skarżącej 31 maja 2025 r. (k. 33 akt sądowych). W odpowiedzi na wezwanie z 16 maja 2025 r., pełnomocnik Strony przesłał pełnomocnictwa oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. co do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek o prawo pomocy został cofnięty pismem z dnia 18 czerwca 2025 r. Postanowieniem z 28 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 579/25 WSA, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę Strony. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej. Przedmiotowemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1557, dalej: "ustawa o informatyzacji"), poprzez uznanie, że uwierzytelniony elektronicznie dokument pełnomocnictwa nie stanowi dokumentu ze względu na brak odrębności, istnieją braki w jej odrębnym podpisie, i w rezultacie nieuzasadnione odrzucenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Wymogi formalne pism składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a). Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych, zaś odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W przypadku gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, jemu doręcza się kierowane do strony pisma, na co wskazuje art. 67 § 5 p.p.s.a. Znaczenie pełnomocnictwa jest takie, że pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz strony, a zatem jego działania i zaniechania traktowane są tak, jakby dokonywane były przez stronę osobiście. Brak złożenia w terminie stosownego pełnomocnictwa przez stronę uniemożliwia i zamyka przed nią jakiekolwiek działania i dochodzenie swoich praw przed sądem. Powoduje wejście do obrotu prawnego decyzji, którą strona zaskarżyła będąc niezadowolona z jej treści. W rozpatrywanej sprawie, Skarżąca poprzez występującego w jej imieniu pełnomocnika, została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu oraz uiszczenie wpisu. Jednocześnie wezwanie do uzupełnienia wszystkich dostrzeżonych braków, zostało skierowane wobec Skarżącej (osoby działającej w jej imieniu) jednym pismem. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że Strona wymaganiom stawianym w wezwaniu, sprostała. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika wprost, że nadesłane 6 czerwca 2025 r. pełnomocnictwo szczególne (k. 39v – 41 akt sprawy) zawiera zarówno podpis Skarżącej, jak też odrębny podpis pełnomocnika, potwierdzający przyjęcie pełnomocnictwa. Powyższy dokument przesłany został w formie elektronicznej, w formacie PDF i zawiera, opatrzony datą z dnia nadesłania pisma, kwalifikowany podpis elektroniczny pełnomocnika przy uwierzytelnieniu pełnomocnictwa. W konsekwencji nie sposób przyjąć, jak uczynił to sąd I instancji, że nadesłane przez Skarżącą (jej pełnomocnika) pliki elektroniczne nie zostały opatrzone stosownym podpisem elektronicznym z tego tylko względu, że przesłany dokument nie cechuje się "odrębną całością znaczeniową". W ocenie WSA dokument PDF stanowi "nie odrębne, a łącznie, kilka różnych oświadczeń, wniosków i informacji". Powyższa część rozważań jest sprzeczna z wcześniejszym stwierdzeniem sądu I instancji, który zauważył, że "pełnomocnik strony skarżącej nadesłał do tut. Sądu jeden dokument w formacie PDF, zawierający: wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pełnomocnictwo do działania w imieniu K. W. oraz pełnomocnictwo do działania w imieniu L. W." (k. 4 uzasadnienia postanowienia). Relewantną cechą dokumentu elektronicznego o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o informatyzacji, jest zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych, stanowiący odrębną całość znaczeniową. Okoliczność, że na żądanie WSA pełnomocnik nadesłał w formie elektronicznej dokumenty, które cechowały się odrębnością w postaci oświadczeń, wniosków i informacji, w tym m. in. dokumentu pełnomocnictwa udzielonego przez Stronę, stanowi wypełnienie definicji zawartej w ww. ustawie. Ponadto błędne pozostają uwagi, co do braku wyrażenia woli Strony, jako mocodawczyni, skoro zostało ono w sposób wyraźny udzielone na formularzu PPS-1 w rubryce C pkt 31 (k. 39 v. akt sprawy). Jednocześnie nie sposób zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżącej, że w razie stwierdzenia braku umocowania, korespondencja powinna być kierowana bezpośrednio do Strony. W doktrynie przyjmuje się, że jeżeli wnoszącym skargę kasacyjną jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy kierować do wnoszącego pismo pełnomocnika (vide: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Opublikowano: WKP 2024, system LEX). Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ nie przewiduje tego art. 209 w związku z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.