III FZ 400/21

Dnia 14 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 408/20 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 408/20 w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, I SA/Łd 408/20, odrzucił skargę kasacyjną S.K. od wyroku WSA w Łodzi z 8 grudnia 2020 r. w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 15 lipca 2020 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, sąd pierwszej instancji wskazał, iż w zarządzeniem z 22 lutego 2021 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie: wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany zgodnie z art. 178 w zw. z art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a.; wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 178 w zw. z art. 176 § 2 p.p.s.a.) w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W piśmie z 8 marca 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego - Skarbowego w K. i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz, że zrzeka się przeprowadzania rozprawy. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z tej przyczyny, że jej braki formalne nie zostały uzupełnione w sposób należyty. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości zarzucając naruszenie art. 178 w zw. Z art. 176 §1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na niesłusznym uznaniu, iż skarżący nie wskazał zakresu żądanego rozstrzygnięcia, a tym samym skarga była dotknięta brakami uzasadniającymi jej odrzucenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skarga kasacyjna złożona w sprawie zawierała braki formalne, na które wskazał Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu z 22 lutego 2021 r. wzywającym do ich usunięcia. Zarządzenie to zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie. W odpowiedzi na nie pełnomocnik skarżącej podał, że "wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego - Skarbowego w K. i stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu". Należy przyjąć zatem, że niewątpliwie brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony w sposób prawem przewidziany. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja strony zawarta w zażaleniu, iż zakres żądania sformułowany przez skarżącego jednoznacznie wskazuje na reformatoryjny zakres skargi kasacyjnej i nie ma podstaw do przyjmowania, iż skarga w tym aspekcie dotknięta była brakami uzasadniającymi jej odrzucenie. Przepis, na którym opiera swój pogląd skarżący (art. 188 p.p.s.a.), dotyczy procesowej podstawy orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie stanowi wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest środkiem wysoce sformalizowanym. Przepisy Działu IV Rozdziału 1 p.p.s.a. określają szczegółowo wymogi formalne skargi kasacyjnej oraz zasady i tryb wnoszenia tego środka odwoławczego od wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zasadnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna z tej przyczyny, że jej braki formalne nie zostały uzupełnione w sposób należyty, co prowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a., który stanowi, iż wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie, ustanowienie przez stronę zawodowego pełnomocnika ma na celu należyte zabezpieczenie przysługujących jej praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2017 r., II OZ 207/17, CBOSA). Należy przy tym wskazać na silnie ugruntowany i niekwestionowany obecnie pogląd, zgodnie z którym od profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się dochowania należytej staranności, wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje przy tym nie tylko jego osobiste działania, ale także działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2018 r., II FZ 96/18, CBOSA). W postanowieniu z 12 października 2017 r., II OZ 1091/17 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wprost wskazał, że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się maksimum staranności, bowiem to na pełnomocniku spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, w tym ze względu na fakt, że posiada on wiedzę z zakresu prawa oraz zna procedurę sądową. Podsumowując, skoro w rozpoznawanej sprawie w imieniu skarżącej czynności procesowych dokonywał profesjonalny pełnomocnik, uzasadnione jest stwierdzenie, że jako osoba legitymująca się wymaganą wiedzą i doświadczeniem zawodowym, zna on procedurę zaskarżania rozstrzygnięć w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz jest świadom skutków prawnych popełnionych w tym zakresie uchybień, w szczególności tego, że wszelkie uchybienia wywołują negatywne konsekwencje bezpośrednio dla skarżącej. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 3