III FZ 399/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E.C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 302/23 w przedmiocie wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi E.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 6 czerwca 2023 r., nr SKO.OŚ/60/3535/161/2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 18 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 302/23 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wezwał E.C. (dalej: Skarżąca) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 6 czerwca 2023 r. Jako podstawę prawną wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz § 2 ust 3 pkt 12 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r.). Powyższe zarządzenie Skarżąca zaskarżyła zażaleniem, zarzucając mu naruszenie: 1. art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do sprawiedliwego procesu oraz dostępu do sądu poprzez wyznaczenie opłaty sądowej w wysokości 500 zł co uniemożliwia stronie skorzystanie z prawa do oddania sprawy pod ocenę sądu, biorąc pod uwagę, że wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 500 zł. W tej sytuacji, droga sądowa staje się nieopłacana ekonomicznie, co w efekcie pozbawia stronę możliwości dochodzenia praw przed Sądem, 2. § 1 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Rozporządzenie to przewiduje możliwość stosunkowego wpisu w przypadku określonej należności pieniężnej dochodzonej w sporze. Skarżąca dochodzi konkretnej kwoty, tj. nadpłaty 420 zł zatem powinna uiścić wpis w wysokości 100 zł. W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i zarządzenie wezwania do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Kielcach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W zarządzeniu podano prawidłową podstawę prawną wezwania, to jest w pierwszej kolejności art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (§ 1); skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3). W zarządzeniu powołano się ponadto na § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. Wysokość i szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w cytowanym powyżej rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. Zgodnie z zawartymi tam postanowieniami wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem (§ 1), natomiast wpis stały jest określony bez względu na przedmiot zaskarżenia aktu lub czynności w sprawach przewidzianych przez ten przepis (§ 2). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, "rodzaj wpisu sądowego determinuje charakter sprawy, w której wniesiono skargę. W konsekwencji decydującą rolę ma to, czy przedmiot skargi - a więc rozstrzygnięcie organu - wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jeżeli tak, to w sprawie powinien zostać pobrany wpis stosunkowy. Natomiast, gdy skarga nie dotyczy aktu powiązanego z należnością pieniężną, należy pobrać wpis stały" (por. wyrok NSA z 21.8.2013 r., sygn. akt I FSK 356/13). Sprawa zainicjowana skargą Skarżącej dotyczy decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stąd na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. należny wpis od skargi jest wpisem stałym i wynosi 500 zł. Tym samym w zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo określono wysokość wpisu oraz na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. wezwano Skarżącą do jego uiszczenia. Odnosząc się do argumentacji powołanej w zażaleniu można wyjaśnić, że prawo do sądu w istotnym stopniu ograniczane jest poprzez wymagania procedury: strona musi np. zachowywać ustawowe terminy bądź ponosić koszty sądowe. Tylko w pewnych sytuacjach, przewidzianych ustawą, strona może być z kosztów tych zwolniona bądź przyznany jej może zostać pełnomocnik z urzędu. Kwestia ta pozostaje jednak drugorzędna wobec zasadniczego problemu ocenianego w niniejszym postępowaniu wpadkowym - WSA prawidłowo ustalił wysokość wpisu sądowego i z zachowaniem wszelkich prawnych wymogów wezwał stronę do jego uiszczenia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. - oddalił zażalenie.