III FZ 391/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 233/22 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia 31 stycznia 2022 r. Nr SKO.410.1667.70.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia II raty podatku od nieruchomości za 2020r. postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Zaskarżonym zarządzeniem z 31 marca 2022 r., I SA/Po 233/22, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał H. M. ("skarżący", "strona") do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z 31 stycznia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia II raty podatku od nieruchomości za 2020 r. Jako podstawę prawną zarządzenia podano § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów"). Na powyższe zarządzenie strona wniosła zażalenie żądając jego uchylenia. Jak wskazano w uzasadnieniu, wpis jest "przesadnie wysoki" do spornej kwoty zaległości podatkowej, a ponadto sprawa poprzednio rozpatrywana była przez sąd pierwszej instancji pod sygnaturą I SA/Po 827/20 i wtedy wpis wynosił 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Przy rozpatrywaniu środka prawnego na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, sąd odwoławczy kontroluje z urzędu prawidłowość wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Kontrola ta obejmuje kwestię wysokości wpisu jak i obowiązku strony do jego uiszczenia, a nie przesłanki przyznania prawa pomocy. Dokonując kontroli w powyższym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że na stronie ciążył obowiązek uiszczenia wpisu. Skarżący nie należy bowiem do żadnego z podmiotów wskazanych w art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), tj. podmiotów ustawowo zwolnionych od kosztów sądowych. Po drugie, zgodnie z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. O charakterze wpisu od pism wszczynających postępowanie sądowe rozstrzyga art. 231 p.p.s.a. wskazując, iż wpis stosunkowy pobiera się tylko w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych zaś sprawach pobiera się wpis stały. Szczegółowe zasady pobierania wpisu w sprawach sądowoadministracyjnych określa rozporządzenie Rady Ministrów. Decydujące znaczenie dla ustalenia należnej opłaty sądowej w rozpatrywanej sprawie ma okoliczność, że skarga w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii umorzenia zaległości podatkowych. W takim przypadku spór nie dotyczy bezpośrednio należności pieniężnej, ale przesłanek przyznania ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Zgodnie zaś ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych 500 zł. W świetle przedstawionych uwag zaskarżone zarządzenie należało uznać za odpowiadające prawu. Zarządzenie to określa prawidłowo kwotę należnego wpisu od skargi, precyzuje podstawę prawną żądania, zakreśla termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazuje rygor niezastosowania się przez stronę do wezwania. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do uchylenia kwestionowanego w zażaleniu zarządzenia. Jednocześnie wskazać należy, że argumentacja skarżącego odnosząca się do dysproporcji pomiędzy wysokością wpisu, a kwotą zaległości podatkowej, której umorzenia domaga się strona, nie mogła zostać uwzględniona przez Naczelny Sąd Administracyjny. W sprawach określonych w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów wpisy są stałe, co oznacza, że nie ma możliwości ich miarkowania. W zakresie zaś argumentacji zażalenia odnoszącej się do sprawy I SA/Po 827/20 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że sprawa ta dotyczyła postanowienia organu podatkowego o pozostawieniu podania o umorzenie zaległości podatkowych bez rozpoznania, a nie decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych). Stanowiła więc – zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – odrębną sprawę i zakończyła się wyrokiem z 25 marca 2021r., a wpis w niej ustalono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1, a nie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.