III FZ 389/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 652/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. z siedzibą w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 maja 2024 r. nr SKO.III/423/151/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 652/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę G. z siedzibą w G. (dalej jako: skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 14 maja 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 11 lipca 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji skarżącej, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), zaznaczając, że w tym celu należy posłużyć się oryginałem takiego dokumentu albo jego odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem przez notariusza. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca przedłożyła zaświadczenie z 29 września 2023 r. podpisane przez N. [...]. Wspomniany dokument wystawił [...] z siedzibą w G., działający przez N. [...]. Zarządzeniem z 7 sierpnia 2024 r. skarżąca została ponownie wezwana do usunięcia w terminie 7 dni ww. braku formalnego skargi. W odpowiedzi na wezwanie, skarżąca przedłożyła zaświadczenie z 3 września 2024 r. podpisane przez N. [...], tożsame treściowo z zaświadczeniem z 29 września 2023 r. Postanowieniem z 7 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 784/24 WSA w Gliwicach odrzucił skargę wskutek nieusunięcia jej braku formalnego. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 27 marca 2025 r., sygn. akt III FZ 125/25, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Sądu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia z 27 marca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że strona słusznie została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi. Sąd dostrzegł jednak, iż w sentencji zaskarżonego postanowienia WSA w Gliwicach z 7 października 2024 r., jest błąd dotyczący objętego skargą postanowienia organu odwoławczego. Odrzucając ponownie skargę WSA w Gliwicach podniósł, że skarżąca była w sposób jednoznaczny wzywana do złożenia wspomnianego dokumentu, w wersji oryginalnej albo uwierzytelnionego przez notariusza odpisu. Wezwania tego jednak nie wykonała, a zatem skargę należało odrzucić, gdyż zawiera brak formalny. Pismem z 11 lipca 2025 r. skarżąca wystąpiła z zażaleniem na postanowienie z 16 czerwca 2025 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie skargi do WSA w Gliwicach do rozpoznania, albowiem brak formalny został prawidłowo uzupełniony, zgodnie z treścią art. 29 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z kolei z treści art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie natomiast do art. 48 § 3 p.p.s.a. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że dokument wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OZ 343/19). Zaznaczenia wymaga przy tym, że art. 29 p.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 p.p.s.a., by wykazać swoje umocowanie. Nie ulega jednak wątpliwości, że obowiązkiem sądu, któremu przedłożono dokument, jest badanie zgodności z prawem i autentyczności dokumentu. Dlatego też uzasadnienie znajduje praktyka określania już w wezwaniu do usunięcia braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości. W niniejszej sprawie nie można uznać, że skarżąca prawidłowo uzupełniła brak formalny skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie osoby, która ją podpisała do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. Wyjaśnić należy, że w przypadku [...], niebudzącym wątpliwości, urzędowym dokumentem jest zaświadczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wpisie do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych, dokonanym zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz. U. z 2023 r. poz. 265). Wymogu z art. 29 p.p.s.a. nie spełnia natomiast przedłożenie prywatnego zaświadczenia o reprezentacji [...]. W związku z tym, że skarżąca nie wykonała prawidłowo wezwania do uzupełnienia braku formalnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie odrzucił skargę. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.