III FZ 36/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 352/23, w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. S. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 października 2023 r., nr SKO.40.3029.2023.po, w przedmiocie podatku rolnego za 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 22 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Op 352/23, Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wezwał W. S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych w terminie 7 dni od otrzymania odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. W reakcji na powyższe pismem z 10 stycznia 2024 r. Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, w uzasadnieniu wskazując, że wywiódł jedną skargę na kilka decyzji i postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, toteż nie powinien być obciążany obowiązkiem uiszczania wpisów od kilku wyodrębnionych spraw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie braku odnotowania wpisu przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jego uiszczenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Kwestię wysokości wpisów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych regulują przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, dalej: rozporządzenie), którego którego § 1 pkt 1 - będący podstawą wydania zarządzenia objętego zaskarżeniem - stanowi, że w sprawach o wartości przedmiotu zaskarżenia do 10.000 zł wpis stosunkowy wynosi 4% tej wartości, nie mniej niż 100 zł. Z uwagi na fakt, że Skarżący wystąpił ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez wymaganego wpisu - co pozostaje okolicznością bezsporną w sprawie - zasadnie został wezwany do uregulowania opłaty. Kwota wskazana w zaskarżonym zarządzeniu odpowiada wysokości wpisu należnego od skargi na decyzję organu podatkowego przewidzianego w § 1 pkt 1 rozporządzenia. Bez wpływu dla oceny prawidłowości zarządzenia w przedmiocie wezwania do uregulowania wpisu pozostawały argumenty dotyczące wielości spraw poddanych rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżący uczynił substratem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu dwa postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, tj. z 20 października 2023 r. o numerach SKO.40.3316.2023.eg i SKO.40.3244.2023.eg, oraz sześć decyzji wymiarowych tego organu wydanych za kolejne lata podatkowe, tj. z 20 października 2023 r. o numerach SKO.40.3027.2023.po, SKO.40.3028.2023.po, SKO.40.3029.2023.po, SKO.40.3030.2023.po, SKO.40.3031.2023.po i SKO.40.3032.2023.po. W myśl art. 57 § 3 p.p.s.a., jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Zaskarżone decyzje i postanowienia są osobnymi aktami w rozumieniu powołanego przepisu i podlegają osobnemu zaskarżeniu, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Połączenie spraw ze skarg na przedmiotowe akty (osobno postanowień, i osobno decyzji) do wspólnego rozpoznania mogłoby ewentualnie nastąpić wyłącznie fakultatywnie w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a., co jednakże pozostaje w wyłącznej gestii sądu administracyjnego, będąc jego uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem. Wspomniane rozwiązanie procesowe ma charakter czynności organizacyjnej, realizującej postulaty ergonomiki procesowej, niemniej nie prowadzi do powstania nowej sprawy. Decyzja procesowa w zakresie połączenia kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia nie pozbawia ich cechy odrębności, nie zmienia samodzielnego charakteru, a ostatecznie nie rzutuje na możliwość zmniejszenia obciążenia finansowego strony poprzez pobranie wpisu od skargi w wysokości odpowiadającej zaskarżeniu decyzji rozstrzygającej tylko jedną sprawę. Także wyrok wydany po połączeniu spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, jest jednym wyrokiem wyłącznie w ujęciu formy orzeczenia w rozumieniu art. 132 p.p.s.a. (aspekt formalny), zawierając w wymiarze materialnoprawnym oddzielne rozstrzygnięcia co do każdej z połączonych spraw (skarg). Strona skarżąca ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od każdej wnoszonej skargi, chyba że z obowiązku fiskalnego została zwolniona na mocy przepisu prawa (art. 239 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a.) bądź postanowienia przyznającego jej prawo pomocy w zakresie kosztów (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.), co jednakże nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone zarządzenie w pełni odpowiada przepisom obowiązującego prawa co do zasady i co do wysokości, prowadząc do konieczności oddalenia zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a.