III FZ 357/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 2/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 października 2023 r., nr KO.400.441.2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 lipca 2024 r., I SA/Łd 2/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił zażalenie S. N. (dalej: ,,Skarżący’’) na postanowienie tego Sądu z 1 marca 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 13 października 2023 r., nr KO.400.441.2023, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pomimo ustawowego "przymusu adwokacko-radcowskiego", Skarżący wniósł zażalenie samodzielnie, chociaż nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: ,,p.p.s.a.’’). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Nadto wskazał, że pomimo prawidłowego pouczenia Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od zażalenia. Na powyższe postanowienie, pismem z 25 lipca 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, winien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Jak słusznie zauważył sąd pierwszej instancji, obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie "przymusu adwokacko-radcowskiego" w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 20 marca 2012 r., I OZ 169/12; z 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04; z 2 października 2012 r., II OZ 832/12; z dnia 30 czerwca 2011 r., II FZ 318/11, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z akt tej sprawy wynika, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia zażalenia zostało za pośrednictwem platformy ePUAP doręczone Skarżącemu 18 marca 2024 r. (k. 39). Skarżący mimo prawidłowego pouczenia, zażalenie sporządził samodzielnie, choć nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji odrzucił zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Słusznie też sąd pierwszej instancji uznał, że Skarżący pomimo prawidłowego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, nie uzupełnił braku fiskalnego zażalenia. Niemniej już kwestia osobistego sporządzenia przez Skarżącego zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przesądza o prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii wyłączenia sędziego, należy stwierdzić, że nie może być ona rozpatrywana w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia. W postępowaniu tym nie może być również rozpoznawany wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.