III FZ 356/25

Dnia 30 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 292/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 31 marca 2025 r., nr KO.400.255.2025 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 czerwca 2025 r., I SA/Łd 292/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 31 marca 2025 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spółka uzasadniła wskazując, że decyzja nakazująca zapłatę podatku od nieruchomości jest krzywdząca. Stwierdziła, że koszty jej wykonania wynoszą około 50.000 zł, a składają się na nie zarówno koszty podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie, jak i podatek od nieruchomości w kwocie 15.127 zł z tytułu określenia zobowiązania podatkowego za okres od lipca do grudnia 2023 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca jedynie lakonicznie wskazała na wysokie kwoty zobowiązań podatkowych określonych zaskarżoną decyzją oraz równolegle zaskarżoną decyzją dotyczącą późniejszego okresu rozliczeniowego w podatku od nieruchomości. W ocenie sądu pierwszej instancji skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, ani dokumentów, które uprawdopodobniłyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku, względnie uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte w powołanym przepisie klauzule generalne - "znaczna szkoda" oraz "trudne do odwrócenia skutki" - powodują, że stosowanie tej instytucji procesowej wymaga dokonania przez sąd wartościowania, które w przypadku powołania się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody polega na zestawieniu sytuacji majątkowej strony z prognozowanymi skutkami aktu lub czynności, których wstrzymania strona się domaga. Bez odniesienia rozmiarów przewidywanej szkody do konkretnych okoliczności kształtujących sytuację majątkową strony, nie sposób bowiem ocenić, czy grożąca szkoda ma istotnie kwalifikowany (tj. znaczny) charakter. Warto podkreślić, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jego wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W orzecznictwie wielokrotnie podkreśla się, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwraca się uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14, NSA stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Należy zwrócić uwagę, że samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu z uwagi na wysokie, w ocenie spółki, kwoty zobowiązań podatkowych określonych zaskarżoną decyzją oraz decyzją dotyczącą innego okresu rozliczeniowego w podatku od nieruchomości, bez przedstawienia stosownych informacji o sytuacji majątkowej skarżącej uniemożliwia skonfrontowanie kwoty zobowiązania podatkowego z możliwościami płatniczymi spółki. Ocena wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku. W niniejszej sprawie skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów uprawdopodobniających wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym spółka uniemożliwiła sądowi ocenę swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, co skutkowało niemożnością stwierdzenia, że na skutek wykonania zaskarżonego aktu powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.