III FZ 341/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Ke 263/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 12 marca 2025 r. nr 2601-IEW.4121.2.2024 w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 5 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Ke 263/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w punkcie pierwszym odmówił B. M. (dalej: skarżąca) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, w punkcie drugim zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Jako podstawę tego rozstrzygnięcia podano art. 86 § 2 oraz art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 28 listopada 2025 r. WSA w Kielcach odrzucił skargę, gdyż w wyznaczonym terminie skarżąca nie uiściła należnego wpisu sądowego. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 18 grudnia 2025 r. W pismach z 29 grudnia 2025 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. We wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wskazała, że uzasadnia go długotrwałą chorobą trwającą od 29 października 2025 r. do 18 grudnia 2025 r., uniemożliwiającą jej odbiór przesyłki sądowej. Wyjaśniła także, że wpis został uiszczony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku i usunięcia braku poprzez uiszczenie wpisu. Oceniając wniosek Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie wykazała, że zaistniały niezależne od niej przyczyny, które stanowiłyby przeszkodę w dokonaniu czynności uzupełnienia braku fiskalnego skargi w terminie. Nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego strona nie mogła przewidzieć, może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, przy czym nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego, a w szczególności takiego, z którego wynikałoby, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej odbiór skierowanego do niej przez sąd wezwania do uiszczenia wpisu sądowego oraz dokonanie wymaganej przez przepisy prawa czynności. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od niej niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności (pełny tekst zaskarżonego orzeczenia oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Pismem z 30 stycznia 2026 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, zaskarżyła je w całości i zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego polegających na niewłaściwym ich zastosowaniu wskazanych w zaskarżonym postanowieniu oraz błędnej wykładni polegających na uznaniu przez Sąd, że skarżąca mimo to, iż była chora w okresie od 29 października 2025 r. do 18 grudnia 2025 r. to jednak miała możliwość odbioru przesyłki w placówce pocztowej zawierającej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Kielcach z 28 października 2025 r. o ostatecznym wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 złotych z uwagi, iż może chodzić, podczas gdy zaświadczenie lekarskie, które skarżąca dołączyła do swego wniosku precyzyjnie wskazuje, iż skarżąca nie może chodzić co powinno skutkować uznaniem złożonego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenie wpisu od skargi. Nadto zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu przepisów prawa poprzez przedwczesne wydanie zaskarżonego postanowienia tj. w dniu 5 stycznia 2026 r. wysłanego do B. M. 7 stycznia 2026 r., podczas gdy pismem wysłanym do skarżącej dnia 31 grudnia 2025 r. odebranym przez skarżącą 15 stycznia 2026 r. i uzupełnionym przez skarżącą dnia 22 stycznia 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał skarżącą do podpisania zażalenia z dnia 29 grudnia 2025 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 28 listopada 2025 r. w sprawie niniejszej w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z 12 marca 2025 r. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Wskazane uprawdopodobnienie powinno dawać wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Z kolei kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której nie da się przezwyciężyć. W rozpoznawanej sprawie w piśmie z 29 grudnia 2025 r. pt. "Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500,00 złotych" skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku skargi (k. 51 akt sądowych), wniosek ten został podpisany przez skarżącą, dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest zarzut przedwczesnego wydania zaskarżonego postanowienia tj. w dniu 5 stycznia 2026 r. W odniesieniu do argumentacji skarżącej dotyczącej przesłanego zaświadczenia zauważenia wymaga, że akta sprawy nie zawierają wskazanego zaświadczenia. W piśmie skarżącej z 29 grudnia 2025 r. pt. "Zażalenie" na postanowienie WSA w Kielcach z 28 listopada 2025 r. w przedmiocie odrzucenia skargi – skarżąca w uzasadnieniu powołuje się na długotrwałą chorobę, podaje jako dowód kserokopię zaświadczenia lekarskiego – jednak takiego dokumentu nie dołączono również do zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu co do braku podstaw do przywrócenia skarżącej terminu do uiszczenia wpisu. Sąd ten prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Samo powołanie się na długotrwałą chorobę nie jest wystarczające do zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie, że stan zdrowia rzeczywiście uniemożliwiał dokonanie czynności w terminie, mimo zachowania należytej staranności, w tym także skorzystanie z pomocy osoby trzeciej. Skarżąca nie przedstawiła okoliczności ani dokumentów pozwalających przyjąć, że charakter i przebieg choroby uniemożliwiały jej odbiór korespondencji sądowej, uiszczenie wpisu bądź posłużenie się w tym zakresie pomocą innej osoby. Sam fakt trwania choroby od 29 października 2025 do 18 grudnia 2025 r. nie przesądza zatem o braku winy w uchybieniu terminowi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.