III FZ 34/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1337/25 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2025 r., nr SKO.FP/41.4/261/2025/6477 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 grudnia 2025 r., I SA/Gl 1337/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: ,,Spółka") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 18 sierpnia 2025 r., nr SKO.FP/41.4/261/2025/6477, w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. Sąd stwierdził, że Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie, pismem z 29 grudnia 2025 r., Spółka wniosła zażalenie, zarzucając w nim obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie podczas, gdy we wniosku Spółki o przywrócenie terminu z 14 października 2025r. zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, tj. pracownik sekretariatu, który nie posiada wiedzy prawniczej, wskazał na przesyłce poprawny kod pocztowy i miejscowość, jednak omyłkowo podał nazwę ulicy oraz numer budynku. W oparciu o powyższy zarzut, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywracając Skarżącej termin do wniesienia skargi, ewentualnie na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, że konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, LEX/el. 2018, komentarz do art. 87 p.p.s.a.). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Trzeba też dodać, że winą za uchybienie terminu może być także obarczona osoba trzecia, której strona postępowania sądowoadministracyjnego powierza dokonanie określonej czynności procesowej. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, warunkiem przywrócenia terminu jest brak jego winy, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych; dla uznania winy profesjonalnego pełnomocnika wystarczy jednak nawet lekkie niedbalstwo z jego strony. O rozumianym w ten sposób niedbalstwie pełnomocnika w szczególności świadczy niewłaściwe zorganizowanie obsługującego go biura, w tym wadliwe przeprowadzenie technicznej czynności wysyłki pisma, odnosi się to także do wysłania korespondencji niekompletnej, niepodpisanej, czy jak to miało miejsce w niniejszej sprawie zaadresowanej na błędny adres. W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że w tej sprawie nie wystąpiła wymagana prawem przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że przyczyną uniemożliwiającą zachowanie terminu do wniesienia skargi było zaadresowanie przesyłki na błędny adres. Spółka działała przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego należy oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym zaniedbania osób, którymi posługuje się profesjonalny pełnomocnik (w niniejszej sprawie pracownik sekretariatu) obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania. Odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zgodnie z którym profesjonalny pełnomocnik, świadomy negatywnych dla strony skutków niedopełnienia obowiązków nałożonych przez sąd, winien wykazać więcej staranności w dokonaniu tej czynności. Na radcy prawnym ciąży bowiem obowiązek takiego zorganizowania swojej pracy, aby w sposób właściwy dbano o interesy mocodawcy (zob. postanowienie NSA z 7 maja 2014 r., II OZ 412/14). Problem poddany obecnie kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego był uprzednio przedmiotem rozważań tutejszego Sądu, w tym w sprawie skarżącej Spółki, tj. w postanowieniu NSA z 26 lutego 2026 r., III FZ 33/26, w którym uznano, że cyt. ,,Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego zaadresowania przesyłki przez pracownika sekretariatu nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. W przedstawionych okolicznościach trudno przyjąć, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu. Błąd w zaadresowaniu przesyłki stanowi bowiem zaniedbanie, które już z samej swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej." Stanowisko to podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie. Reasumując, należy zaaprobować ocenę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, jakoby uchybienie terminu do wniesienia skargi miało charakter niezawiniony, a tym samym nie wykazała zasadności zastosowania art. 86 § 1 p.p.s.a, wyklucza to możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a. W świetle powyższych rozważań należy uznać, że orzeczenie sądu pierwszej instancji, odmawiające przywrócenia terminu, odpowiadało prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.