III FZ 325/23

Dnia 7 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 2879/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 października 2022 r., nr 1401-IEW1.4121.36.2022.MT w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 21.03.2023 r. o sygn. III SA/Wa 2879/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi R. K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 4.10.2022 r., nr 1401-IEW1.4121.36.2022.MT, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.). 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie 2.1. Pełnomocnik skarżącego zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że skarżący obecnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą miesięcznie wystawiając faktury za usługi doradcze w wysokości 22-24 tysięcy zł brutto, ponosi także miesięcznie koszty w wysokości 13.700 zł (obowiązkowa składka ZUS – 2.000 zł; podatek dochodowy – około 3.000 zł; alimenty - 1.700 zł; czynsz najmu – około 2.500 zł; koszty paliwa – około 2.500 zł; pozostałe wydatki – około 2.000 zł). Według skarżącego powyższe okoliczności przesądzają, że w jego przypadku zachodzi przesłanka wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody polegającej na pozbawieniu go dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, czyli utratę płynności finansowej przedsiębiorcy, co powoduje konieczność zaprzestania jej wykonywania i pozbawienia jedynego źródła dochodu, a także możliwości płacenia alimentów. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby sytuację finansową jego firmy, w szczególności wykazu środków trwałych czy wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, stopnia dotychczasowego zadłużenia, jak również nie przedłożył innych dokumentów, które uprawdopodabniałyby dane dotyczące jego sytuacji majątkowej i finansowej. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. W zażaleniu wniósł o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wydruku z rachunku bankowego należącego do skarżącego za okres od 24.10.2022 r. do 24.04.2023 r. oraz wykazu środków trwałych dla wykazania sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. Wskazał przy tym, że potrzeba powołania nowych dowodów wyniknęła na dalszym etapie postępowania. Do zażalenia dołączył wydruk z rachunku bankowego za wyżej wymieniony okres oraz listę środków trwałych. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że tożsama sprawa dotycząca skarżącego została rozpoznana przez ten Sąd postanowieniem z 28.06.2023 r. o sygn. III FZ 320/23. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawioną tam argumentację. Stosownie do art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może wstrzymać, z urzędu lub na wniosek Skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a.), co nie wpływa jednakże na to, że przesłanką wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez wnioskodawcę okoliczności określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przepis ten wskazuje przesłanki pozytywne uwzględnienia wniosku, które stanowią: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał istnienia określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Jak zauważył WSA w Warszawie, skarżący wskazał kwotę 13.000-14.000 zł jako comiesięczne wydatki twierdząc przy tym, że uiszczenie wymaganych zaskarżoną decyzją zobowiązań podatkowych może doprowadzić do utraty płynności finansowej jego jako przedsiębiorcy z powodu pozbawienia go jedynego źródła dochodu, a co za tym idzie konieczności zaprzestania wykonania działalności gospodarczej (ustanie bytu prawnego przedsiębiorcy), jednak nie uprawdopodobnił zajścia powyższej sytuacji w jakikolwiek sposób. Trafnie również wskazał Sąd pierwszej instancji, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą niezbędnym jest dokonanie oceny aktualnej kondycji finansowej podmiotu, a następnie przeanalizowanie, na ile skutki finansowe będące następstwem wykonania decyzji, mogą na tę kondycję wpłynąć. Kondycję finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą obrazują z kolei konkretne wielkości w postaci danych o zyskach i stratach przedsiębiorstwa, stanie kont, aktywach trwałych, wysokości stałych kosztów utrzymania działalności przedsiębiorstwa itp. Skarżący przedstawił (celem zobrazowania kondycji finansowej swojej firmy) jedynie fakturę VAT wystawioną tytułem świadczonych usług doradczych na kwotę 22.876,33 zł, a także wyliczenie ponoszonych comiesięcznie wydatków, w tym koszty najmu lokalu (2.500 zł) oraz alimenty (1.700 zł). Nie przedstawił jednak innych dokumentów, które obrazowałyby sytuację finansową jego firmy, w szczególności wykazu środków trwałych czy wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, stopnia dotychczasowego zadłużenia, jak również nie przedłożył innych dokumentów, które uprawdopodabniałyby dane dotyczące jego sytuacji majątkowej i finansowej. Zasadnie również WSA w Warszawie zwrócił uwagę, że ocena sytuacji finansowej podmiotu gospodarczego ma charakter złożony, a wpływ na nią mają różnorodne czynniki zewnętrze i wewnętrzne, które należy uwzględniać. To z kolei powoduje, że jedynie kompleksowa ocena kondycji finansowej podmiotu, przeprowadzona w oparciu o pełne i rzetelne dane, może dać odpowiedź na pytanie, na ile wpływ czynnika zewnętrznego, w tym przypadku w postaci obowiązku wykonania decyzji administracyjnej pociągającej za sobą określone skutki finansowe, może wpłynąć na ogólną kondycję podmiotu. Oceniając zażalenie skarżącego z uwzględnieniem przytoczonych na wstępie przepisów i poglądów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Rację ma bowiem WSA w Warszawie, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wpłynąć na jego sytuację majątkową. W tej sytuacji Sąd nie miał możliwości oceny, czy zapłata zobowiązania określonego zaskarżoną decyzją spowoduje utratę jego jako przedsiębiorcy płynności finansowej. Co prawda skarżący do wniosku dołączył m.in. fakturę VAT za usługi doradcze, rachunek obrazujący koszty wynajmu mieszkania oraz wyrok zasądzający alimenty, niemniej są to dokumenty, które nie pozwalają na całościową ocenę sytuacji finansowej skarżącego jako przedsiębiorcy. Powyższej oceny nie mogły zmienić argumenty podnoszone dopiero na etapie zażalenia, tj. odnoszące się do ewentualnego zwolnienia zatrudnionych pracowników (brak wiedzy o liczbie zatrudnionych pracowników), czy też dokumenty, np. wydruk z rachunku bankowego za okres 24.10.2022 r. – 24.04.2023 r. oraz wykaz środków trwałych, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje ponownie wniosku o wstrzymanie wykonania, a bada legalność postanowienia Sądu pierwszej instancji. W postępowaniu zażaleniowym zadaniem Naczelny Sąd Administracyjny nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lecz kontrola postanowienia wydanego przez sąd pierwszej instancji. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji, opierając się na dokumentach przedłożonych przez skarżącego, przedstawił w sposób precyzyjny argumentację i okoliczności stanowiące podstawę do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 4.2. Uwzględniając powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Stanisław Bogucki