III FZ 323/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Op 248/22, w przedmiocie przymusowego ściągnięcia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 23 czerwca 2022 r., nr 1601-IEE.711.305.2022, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 26 października 2022 r., sygn. akt I SA/Op 248/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę R. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z 23 czerwca 2022 r., nr 1601-IEE.711.305.2022, w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Pismem z 8 listopada 2022 r. Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 stycznia 2023 r., pismem z tej samej daty wezwano Stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł w terminie 7 dni. Wobec braku reakcji na powyższe, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 lutego 2023 r., pismem z 24 lutego 2023 r. wezwano Stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 20 stycznia 2023 r., pouczając, że nieuiszczenie powyższej należności będzie skutkować jej ściągnięciem w drodze egzekucji sądowej. Wezwanie doręczono skarżącemu 8 marca 2023 r. i nie było przezeń kwestionowane. Następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 kwietnia 2023 r., pismem z 11 kwietnia 2023 r. wezwano Stronę do dobrowolnego uiszczenia opłaty z zaznaczeniem, że bezskuteczny upływ zakreślonego 7-dniowego terminu spowoduje wydanie odrębnego zarządzenia o ściągnięciu dłużnej kwoty. Wobec dalszego nieuregulowania przez Skarżącego opłaty kancelaryjnej Przewodniczący Wydziału, powołując się na art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uznał, że należy od skarżącego ściągnąć opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł i na podstawie ww. przepisu wydał kwestionowane zarządzenie z 30 maja 2023 r. W reakcji na powyższe, pismem z 11 czerwca 2023 r. Skarżący złożył zażalenie na zapadłe zarządzenie Przewodniczącego, domagając się jego uchylenia w całości i przerzucenie obowiązku jej uiszczenia na inną osobę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni liczonych od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie art. 142 § 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi doręczenie wnioskodawcy odpisu wyroku z uzasadnieniem. Należy przy tym zauważyć, że wniosek strony, o jakim mowa w art. 142 § 2 p.p.s.a., podlega opłacie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczony na skutek żądania zgłoszonego w terminie 7-dniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), które w § 2 określa opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia w wysokości 100 zł. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący wniósł o doręczenie wyroku z 2 listopada 2022 r. wraz z uzasadnieniem. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, Przewodniczący Wydziału zasadnie zarządził wezwanie Skarżącego do jej uiszczenia. Za bezsporną należy nadto uznać okoliczność, że późniejszej dacie do Skarżącego kierowano dwukrotnie korespondencję w przedmiocie brakującej opłaty - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 lutego 2023 r., pismem z 24 lutego 2023 r., a następnie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 kwietnia 2023 r., pismem z 11 kwietnia 2023 r. Jak wynika z analizy akt sprawy, Skarżącemu nie zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w tym wspomnianej opłaty kancelaryjnej), toteż w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawał zobligowany do uiszczenia brakującej kwoty 100 zł. W przypadku, o którym mowa w art. 234 § 2 p.p.s.a., nieuiszczenie opłaty kancelaryjnej przed doręczeniem odpisu orzeczenia z uzasadnieniem przesądza o obligatoryjnym wydaniu przez przewodniczącego wydziału zarządzenia o ściągnięciu opłaty od strony. Przepis nie pozostawia swobody w zakresie orzekania o wskazanej sankcji (postanowienia NSA z 21 maja 2009 r., II OZ 427/09; z 7 października 2011 r., II OZ 885/11). W postępowaniu wywołanym zażaleniem – w analizowanym przypadku na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału – przedmiotem kontroli instancyjnej pozostaje wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, tj. ocena pod kątem zgodności z prawem. W świetle przywołanych okoliczności twierdzenia Skarżącego dotyczące niezasadności zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o przymusowym ściągnięciu opłaty kancelaryjnej należało uznać za niezasadne, zaś samo zarządzenie za zgodne z prawem zarówno co do zasady, jak i wysokości. Biorąc pod uwagę powyższe, stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.