III FZ 315/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 maja 2024 r., I SPP/Sz 123/23 w przedmiocie wyłączenia sędziego WSA B. S. od orzekania w zakresie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 30 sierpnia 2023 r., nr SKO/CZ/400/3240/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji") na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie B. S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt SPP/Sz 123/23 ze skargi R. S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie (dalej: "Organ", "SKO") z dnia 30 sierpnia 2023 r., nr SKO/CZ/400/3240/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. w zakresie prawa pomocy. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że dla merytorycznej oceny prawnej wniosku Skarżącego o wyłącznie Sędziego WSA B. S. zasadnicze znaczenie ma stanowisko prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte w postanowieniu z 20 września 2023 r. sygn. III FZ 443/23, oddalające zażalenie Skarżącego na postanowienie WSA z 29 maja 2023 r. sygn. I SA/Sz 404/20 odmawiające wyłączenia Sędziego WSA B. S. WSA przypomniał również, że świetle konsekwentnie powtarzanych tych samych argumentów, nawiązujących do subiektywnych przekonań Skarżącego, rozpatrywany wniosek o wyłączenie Sędziego WSA B. S., nie spełniał przesłanek z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., a Skarżący nie wykazał obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności Sędziego w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, powielając argumentację zawartą we wniosku o wyłączenie sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 przywołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację WSA w Szczecinie co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez Skarżącego we wniosku okoliczności (powtórzone w części w zażaleniu), mają subiektywny charakter. Przeświadczenie Skarżącego o wyłączeniu wskazanego sędziego z uwagi na "zupełny brak motywacji empatycznej do wartości, zasad (prawa, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawa", nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie. Dodatkowo sędzia, którego dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania, w dniu 25 kwietnia 2024 r., złożył do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, iż ze Skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionego sędziego, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska WSA zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.