III FZ 30/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Gd 188/22 odrzucające sprzeciw na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2022 r., o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 18 listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Gd 188/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił sprzeciw A.M. (dalej: skarżący) na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2022 r., o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 18 listopada 2019 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2022 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 20 września 2022 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Skarżący, w ustawowym terminie złożył sprzeciw na powyższe zarządzenie do Sądu pierwszej instancji. Zarządzeniem z dnia 17 października 2022 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego sprzeciwu poprzez złożenie własnoręcznie podpisanego sprzeciwu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 listopada 2022 r. Skarżący nie uzupełnił braku formalnego w terminie przez co termin upłynął bezskutecznie. Sąd pierwszej instancji uznał że chociaż przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego została wydana skarżącemu w placówce pocztowej w dniu 4 listopada 2022 r., to jednak dniem jej doręczenia jest 3 listopada 2022 r. Stosownie do art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w tej dacie upływał czternastodniowy termin przechowywania przesyłki w placówce pocztowej, liczony od dnia pozostawienia stronie zawiadomienia o jej nadejściu, co miało miejsce w dniu 20 października 2022 r. Ponieważ skarżący nie usunął braku formalnego, Sąd pierwszej instancji sprzeciw odrzucił. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 259 § 2 P.p.s.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Podstawą ustalenia daty doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego sprzeciwu w niniejszej sprawie jest przewidujący tzw. fikcję prawną doręczenia art. 73 P.p.s.a. § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 art. 73 zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do treści § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W myśl postanowień art. 73 § 4 P.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 tego artykułu. Z przywołanych przepisów wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo - opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji, odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania. Odebranie pisma z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a. nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. (postanowienie NSA z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FZ 174/18). Z akt sprawy wynika, iż przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego sprzeciwu została pozostawiona w placówce pocztowej w dniu 20 października 2022 r. (k. 14 akt sądowych). Zatem czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 4 P.p.s.a., upłynął z dniem 3 listopada 2022 r. i doręczenie należało uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Oznacza to, że skarżący odbierając przesyłkę w dniu 3 listopada 2022 r., winien usunąć brak formalny sprzeciwu najpóźniej w czwartek 10 listopada 2022 r., a ponieważ braku formalnego skarżący nie usunął w terminie, zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił sprzeciw, na podstawie art. 259 § 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.