III FZ 297/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 408/22 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 25 listopada 2021 r., nr SKO.4000-1496/2021 w przedmiocie ulgi płatniczej p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 15 marca 2023 r., III SA/Wa 408/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną T. B. (dalej: "Skarżący") w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 25 listopada 2021 r., SKO.4000-1496/2021, w przedmiocie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było nieusunięcie w wyznaczonym terminie braku formalnego w postaci wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Na powyższe postanowienie, pismem z 7 kwietnia 2023 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik Skarżącego, wniósł zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz doręczenie Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 30 stycznia 2023 r., na podstawie którego skonstruowano wezwanie z 1 lutego 2023 r. bez zarządzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: 1) art. 178 w zw. z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), poprzez jego niewłaściwą wykładnię oraz w efekcie zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas, gdy wniosek albo oświadczenie w sprawie rozpatrzenia sprawy na rozprawie nie ma wiążącego charakteru, gdyż sąd jest uprawniony do skierowania sprawę na rozprawę albo do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym niezależnie od woli strony, tym samym nie powstrzymuje to od nadania sprawie biegu i jest zbyt daleko idącą konsekwencją; 2) art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., poprzez jego błędną wykładnię oraz skierowanie do Skarżącego wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej (a nie doręczenie Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III) w postaci złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy bez doręczenia w trybie art. 200 § 1 i 3 p.p.s.a. (sic!) odrębnego dla w/w braku formalnego zarządzenia, pomimo, tego że z treści uzasadnienia postanowienia z 15 marca 2023 roku (s. 1 akapit 6) można wywnioskować, że jednym zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III doręczono dwa zobowiązania, tj. 1. do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 250,00 złotych oraz 2. o zrzeczeniu się rozprawy lub o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Tymczasem, doręczone pełnomocnikowi zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego z 30 stycznia 2023 r., o którym mowa w uzasadnieniu postanowienia dotyczy tylko zarządzenia do uiszczenia wpisu. Natomiast nie doręczono pełnomocnikowi Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 30 stycznia 2023 roku, na które w uzasadnieniu sąd się powołuje, chociaż można wnioskować, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III powinno być doręczone tak samo jak zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III, a które ewidentnie zostało wydane celem wezwania Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej na mocy art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., są to bowiem dwa odrębne zarządzenia podlegające doręczeniu w takim samym trybie, skoro skutkują takimi samymi formalnymi konsekwencjami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to, że jej skuteczność jest uzależniona od dopełnienia przez stronę wymogów określonych w ustawie. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W § 2 tego artykułu wskazano natomiast, że poza ww. wymaganiami, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zatem wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej, bez którego ww. środek odwoławczy nie może otrzymać prawidłowego biegu. Powinien zatem znaleźć się w skardze kasacyjnej. W świetle powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika Skarżącego, że niezłożenie wniosku albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, nie wstrzymuje nadania biegu skargi kasacyjnej, ponieważ jak już wskazano, przedmiotowy wniosek lub oświadczenie stanowią obligatoryjny element tego środka zaskarżenia. W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi, że jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W rozpoznawanej spawie, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału III z 30 stycznia 2023 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Odrębnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z 30 stycznia 2023 r., wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej w tym samym - siedmiodniowym terminie i pod tym samym rygorem, tj. odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka zawierająca wezwanie (na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału) do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej oraz wezwanie (na zarządzenie Przewodniczącego) do uiszczenia braku fiskalnego skargi kasacyjnej została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego 10 lutego 2023 r., a zatem termin wyznaczony do uzupełnienia braków upływał 17 lutego 2023 r. Pismem z 15 lutego 2023 r. (nadany w UP 17 lutego 2023 r.) pełnomocnik Skarżącego uzupełnił jedynie brak fiskalny skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie, pełnomocnik Skarżącego nie nadesłał natomiast wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Z tego względu, sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 178 p.p.s.a i skargę kasacyjną odrzucił. Zgodnie bowiem z treścią art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Za niezasadną i pozbawioną podstawy należy uznać argumentację zaprezentowaną w zażaleniu, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej było wadliwe, bo nie doręczono Skarżącemu (za pośrednictwem pełnomocnika) zarządzenia Przewodniczącego Wydziału (w niniejszej sprawie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału), a jedynie wezwanie (tj. pismo sekretariatu). Nie ulega wątpliwości, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej jest formułowane w wykonaniu zarządzenia przewodniczącego i je odzwierciedla. Działanie to jest podejmowane w drodze zarządzenia, które jest wykonywane przez sekretariat sądu. Wezwanie sądu było prawidłowe. Wskazano w nim, że wezwanie następuje w wykonaniu zarządzenia z 30 stycznia 2023 r., a zakres wskazanego braku formalnego w wezwaniu jest tożsamy z ustalonym w zarządzeniu (k. 66 akt sądowych). Również ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu urzędowego jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wynika, że w przesyłce do Skarżącego znajdowały się dwa wezwania, tj. "wezwanie do wpisu od skargi kasacyjnej +braki" (k. 68 akt sądowych). Z tych względów, wbrew twierdzeniu pełnomocnika Skarżącego, prawidłowo wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.