III FZ 296/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 793/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.56.2022.2.KN w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 793/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.56.2022.2.KN w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Pismem z dnia 10 czerwca 2022 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.56.2022.2.KN utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 28 lutego 2022 r. nr 1218-SEE.711.537.2022 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji. Zarządzeniem Starszego Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, m.in. poprzez przedłożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w jej imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 sierpnia 2022 r. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 5 sierpnia 2022 r., do którego dołączono potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa, uprawniającego radcę prawnego A. M. do reprezentowania skarżącej "przed wszelkimi osobami, instytucjami, sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym oraz organami egzekucji we wszystkich sprawach dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej". Sąd pierwszej instancji, odrzucając skargę, wskazał, że pełnomocnictwo przedłożone przez pełnomocnika skarżącej nie uprawnia do działania w jej imieniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca pismem z dnia 10 listopada 2022 r. wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) poprzez zaniechanie wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków skargi, pomimo że została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną, nieposiadającą stosownego pełnomocnictwa do reprezentacji Skarżącej przed sądami administracyjnymi. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przyjęcie złożonej prawidłowo skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W myśl zaś art. 46 § 3 P.p.s.a., który statuuje wymogi pisma w postępowaniu sądowym, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W wyniku wstępnego badania skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dostrzegł, że nie spełnia ona wszystkich wymogów formalnych. Skarga została podpisana przez radcę prawną A. M., ale nie zostało do niej dołączone pełnomocnictwo. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braku formalnego przedstawiono pełnomocnictwo uprawniające wskazaną radcę prawną jedynie do działania w sprawie przed "przed wszelkimi osobami, instytucjami, sądami powszechnymi, Sądem Najwyższym oraz organami egzekucji we wszystkich sprawach dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej". Oceniając w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, zauważyć należy, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidziano, zgodnie z art. 36 P.p.s.a., trzy rodzaje pełnomocnictw: ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że z treści nadesłanego pełnomocnictwa nie wynika, aby jego zakres obejmował upoważnienie pełnomocniczki do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy choćby do samego sporządzenia i wniesienia w jej imieniu skargi. Tym samym słusznie uznał WSA w Krakowie, że skarga obarczona jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym zainicjowanie postępowania sądowego. Bez wpływu na zasadność zaskarżonego orzeczenia pozostaje podniesiona w zażaleniu argumentacja, a odnosząca się do naruszenia art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków skargi, pomimo że została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną, nieposiadającą stosownego pełnomocnictwa do reprezentacji Skarżącej przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela prezentowane w piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym: "W przypadku złożenia pełnomocnictwa o treści nieuprawniającej do reprezentowania mocodawcy przed sądami administracyjnymi stanowiącego również brak formalny pisma (np. skargi) adresatem wezwania sądu dotyczącego usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi powinien być pełnomocnik, a nie strona postępowania, nawet gdyby pełnomocnik nie uzupełnił braków, do czego został wezwany. Podmiot, który powołuje się na działanie w czyimś imieniu, winien przedstawić stosowne pełnomocnictwo (wykazać umocowanie)" (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 46). Podkreślić także należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędy pełnomocnika obarczają jego mocodawcę. Odstępstwo od tej zasady mogłoby doprowadzić do podważenia profesjonalizmu wymaganego od takich zastępców procesowych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt III FZ 303/23, z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III FZ 265/23 oraz sygn. akt II FZ 43/23). Reasumując stwierdzić należy, że braki formalne skargi nie zostały w niniejszej sprawie uzupełnione, co obligowało sąd pierwszej instancji do jej odrzucenia. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie należało uznać za zgodne z prawem, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.