III FZ 292/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1800/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r., nr 1401-IEE2.7192.109.2023.2.PM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 5 czerwca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1800/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S.W. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 7 lipca 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wskazane wyżej postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 18 sierpnia 2023 r. – Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, ustalonego stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu został pouczony o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. W terminie do uiszczenia wpisu Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 8 listopada 2023 r., sygn. akt III SPP/Wa 320/23 referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wskutek rozpoznania sprzeciwu powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2023 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 11 stycznia 2024 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W wezwaniu został pouczony o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez Sąd. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi. Postanowieniem z 18 marca 2024 r., sygn. akt III SPP/Wa 47/24 starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wskutek rozpoznania sprzeciwu powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 kwietnia 2024 r. W dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zidentyfikowano do 24 maja 2024 r. wpłaty tytułem wpisy od skargi w niniejszej sprawie. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, który objawił się wadliwym ustaleniem jakoby Skarżący nie uzupełnił braków formalnych pisma w wyznaczonym terminie (opłata sądowa), w sytuacji gdy spełnił i wykonał wszelkie wymogi formalne. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w sprawie odrzucenia skargi i nadanie biegu skardze, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15; z 4 marca 2022 r., sygn.. akt I FZ 282/21 - CBOSA). W tej sytuacji bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany, jeżeli Strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza bowiem obowiązek Strony uiszczenia wymaganego wpisu, od którego nie zwalnia nawet ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego Strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 649/06; z 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09; z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 252/09; z 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10; z 30 stycznia 2017 r., sygn. akt I FZ 422/16 - CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania Skarżącemu prawa pomocy zostało zakończone 6 grudnia 2023 r., tj. w dacie wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 8 listopada 2023 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy, sygn. akt III SPP/Wa 320/23. Oznacza to, że w dacie ponownego zarządzenia o wezwaniu Skarżącego przez Sąd do uiszczenia wpisu od skargi, postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy było prawomocne, co skutkowało obowiązkiem zapłaty przez Skarżącego wymaganego wpisu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 - CBOSA). Skarżący pomimo skutecznego doręczenia 23 stycznia 2024 r. drugiego z wezwań nie uiścił prawem wymaganego wpisu od skargi. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.