III FZ 274/25

Dnia 9 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Op 70/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2024 r. nr SKO.40.1711.2024.po w przedmiocie ustalenia w wyniku wznowienia postępowania wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w podatku od nieruchomości za 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 27 lutego 2025 r. I SA/Op 70/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę J. K. (dalej: "skarżący" "strona") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 31 października 2024 r. w przedmiocie ustalenia w wyniku wznowienia postępowania wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w podatku od nieruchomości za 2019 r. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia sąd wskazał, że skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi oraz nie uiścił wymaganego wpisu. 2. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że brak numeru PESEL stanowi brak formalny skargi w sytuacji, gdy przepis ten wymaga podania numeru PESEL tylko wtedy, gdy strona jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go nie mając takiego obowiązku, podczas gdy sąd nie ustalił czy skarżący w ogóle posiada numer PESEL; 2. naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez kumulację w jednym wezwaniu żądania uzupełnienia braków formalnych skargi i wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, co doprowadziło do niejednoznaczności co do terminów na wykonanie poszczególnych czynności; 3. naruszenie art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie braku pełnomocnictwa za brak formalny skargi w sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało udzielone i złożone w aktach administracyjnych sprawy, a sąd nie wezwał do przedłożenia akt administracyjnych. Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny wniesionego środka zaskarżania, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Koncepcja forsowana przez pełnomocnika o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi). Normatywnie określony wymóg formalny pierwszego pisma w sprawie - wskazanie numeru PESEL, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany. Strona może z łatwością dochować tego warunku. Posługiwanie się numerem PESEL jest powszechnie stosowane w wielu dziedzinach życia (np. przy korzystaniu ze świadczeń opieki zdrowotnej, czy wykonywaniu zobowiązań podatkowych). Nie ma zatem żadnych powodów by w przypadku pisma wnoszonego do sądu przyjmować, że spełnienie wymogu wskazania numeru PESEL jest dla strony nadmiernym obciążeniem. Niezależnie jednak od powyższego, wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 3 lipca 2023 r. II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. 3.1. Odnosząc się do zarzutu, że WSA w Opolu dysponował pełnomocnictwem do reprezentowania skarżącego, które znajdowało się w aktach administracyjnych sprawy i wobec powyższego nie było konieczności wzywania ich do uzupełnienia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest to zarzut bezzasadny. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, zaś w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy odróżnić sprawę administracyjną, czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej, od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli legalności postępowania organu administracji publicznej. Skarga była zatem obarczona brakiem formalnym, ponieważ sporządzona została przez radcę prawnego i nie zostało do niej dołączone pełnomocnictwo do reprezentowania mocodawcy ani jego wierzytelny odpis, choć dokument ten został wymieniony jako załącznik do skargi. Prawidłowo więc pełnomocnik został wezwany do usunięcia tego braku formalnego, czego z niewiadomych przyczyn nie uczynił. 3.2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. poprzez kumulację w jednym wezwaniu żądania uzupełnienia braków formalnych skargi i wezwania do uiszczenia wpisu sądowego. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że przesyłka wysłana do pełnomocnika strony zawierała pismo przewodnie, wezwanie do uzupełnienia braków, wezwanie o wpis i odpis skargi. Dodatkowo, z akt sprawy wynika, że w piśmie przewodnim były wymienione rodzaje wszystkich trzech dokumentów do niego załączonych. Co istotne, odbierający przesyłkę złożył podpis pod informacją o zawartości przesyłki oraz pod oświadczeniem: "Potwierdzam własnoręcznym podpisem, że w dniu dzisiejszym wyżej wymienioną przesyłkę otrzymałem" (k. 32 akt sądowych). Nie ma formalnych przeszkód, aby wezwanie kierowane przez sąd do stron postępowania dokonywane były jednym pismem o ile dokładnie określony jest rodzaj przesyłki i wymienione są pisma, które przesyłka ta zawiera. Takie wymogi zostały w niniejszej sprawie spełnione. Wysłane w niniejszej sprawie wezwania do uzupełnienia braków zawierają prawidłowe pouczenie o terminie do uzupełnienia wskazanych braków oraz rygor w przypadku niedochowania terminu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.