III FZ 270/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. C. i D. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt I SPP/Wr 200/24 w przedmiocie przywrócenie terminu w sprawie ze skargi B. C. i D. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 września 2024 r., nr 0201-IER.7010.25.2024 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., sygn. akt I SPP/Wr 200/24 w sprawie z wniosku B. C. i D. C. (dalej: skarżący) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi skarżących na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 września 2024 r., w przedmiocie podatku od spadków i darowizna, odmówił przywrócenia terminu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że zarządzeniem z dnia 31 stycznia 2025 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając treść ww. zarządzenia referendarz wskazał, że 7 stycznia 2025 r. doręczono skarżącym wezwanie do usunięcia – w terminie 7 dni – braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący wypełnili urzędowe formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy, które podpisali w dniu 8 stycznia 2025 r. i tego samego dnia złożyli je wraz z pismami przewodnimi w centrum obsługi podatnika Urzędu Skarbowego w O. Pisma te trafiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przesyłką poleconą nadaną w placówce pocztowej, dnia 21 stycznia 2025 r. W konsekwencji usunięcie przez skarżących braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, nastąpiło po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyżej omawianym postanowieniem, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 marca 2025 r., wnieśli skarżący w którym oświadczyli, że pisma związane z postępowaniem przed organami podatkowymi składają w centrum obsługi podatnika Urzędu Skarbowego w O., nawet te adresowane do innych podmiotów czy instytucji. Powodem są przyczyny finansowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, które pozwalają na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których skutkują niedopuszczalnością przywrócenia terminu. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a., warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, jednocześnie dokonanie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Wskazać należy, że do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie umotywowanie wniosku, dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby w sposób możliwie wyczerpujący i przekonujący dla sądu administracyjnego uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu. Z uwagi na charakter sądu kasacyjnego, który sprowadza się jedynie do badania prawidłowości działania sądu pierwszej instancji, a nie do powtórnego merytorycznego rozpoznania danej sprawy, wspomniane okoliczności muszą zostać wykazane na etapie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu przez sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że złożenie pisma w organie podatkowym nie jest równoznaczne z zachowaniem terminu do wniesienia pisma do Sądu. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że skarżący w postępowaniu sądowym powinni składać pisma bezpośrednio do Sądu lub listownie z pomocą Poczty Polskiej lub w formie elektronicznej z pomocą ePUAP. Należy zauważyć, że Skarżący zostali prawidłowo pouczeni, że wypełniony formularz należy przesłać w podanym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (7 dni od doręczenia wezwania). Termin ten upływał z dniem 14 stycznia 2025 r. Skarżący jednak, wbrew wezwaniu, nie złożyli odpowiedniego pisma w WSA we Wrocławiu, ale w centrum obsługi podatnika Urzędu Skarbowego w O. (pisma zostały nadane przesyłką poleconą w placówce pocztowej dopiero 21 stycznia 2025 r.), a więc po upływie wyznaczonego siedmiodniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych. W związku z tym, iż strona skarżąca mimo pouczenia, nie dostosowała się do wskazówek Sądu, nie można stwierdzić jej braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na skarżących ciążył obowiązek dopilnowania, aby pisma zostały złożone lub wysłane do Sądu we właściwym terminie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skarżący nie dochowali należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy, składając pisma skierowane do Sądu za pośrednictwem organu powinni się liczyć z tym, że organ podatkowy może nie przekazać ich pisma we właściwym terminie. Oceny tej nie podważają zarzuty i argumentacja podniesiona w złożonym zażaleniu. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.