III FZ 265/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwo Turystyczne [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 174/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwo Turystyczne [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SKO.P/41/123/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 174/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Turystycznego [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO) z dnia 14 grudnia 2023 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek Skarżącej ograniczał się do wskazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może grozić spółce niewypłacalnością. WSA podkreślił, iż tak sformułowany wniosek nie zawiera przekonującej argumentacji mogącej skutkować jego uwzględnieniem. Skarżąca we wniosku nie podała, jakim majątkiem aktualnie dysponuje oraz jaka jest jej aktualna i rzeczywista sytuacja finansowa. Nie przedłożyła też dokumentów na potwierdzenie tych okoliczności oraz nie wykazała w sposób jednoznaczny, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji będzie można uznać za mogące jej wyrządzić znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie. Twierdzi w nim, że jej sytuacja jest zła, co jest skutkiem pandemii i ogólnego załamania gospodarczego. Owa zła sytuacja wynika ze sprawozdań finansowych, które są jawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało na to, że obowiązki te spoczywają po stronie wnioskodawcy, że sąd administracyjny nie wzywa w takiej sytuacji o przedstawienie dokumentacji, a tym bardziej sam takiej dokumentacji nie sprawdza. Brak dostatecznej wnikliwości w skonstruowaniu wniosku powoduje, iż wniosek nie może zostać uwzględniony. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest, bowiem do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując wniosek złożony przez Skarżącą w tej sprawie, należy zauważyć, że nie zawiera on uzasadnienia pozwalającego uznać, że zaistniały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanki wskazujące na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ograniczał się jedynie do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może grozić Skarżącej niewypłacalnością, bezpośrednio wpływającą na jej sytuację finansową. Do wniosków nie przedłożono żadnych dowodów. Stwierdzić więc należy, że Skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. przez co Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw by wstrzymać wykonanie decyzji. Podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie. WSA nie rozstrzygał wniosku na podstawie przepisów tej ustawy, tym samym nie mógł ich naruszyć. Z zaskarżonego postanowienia wprost wynika, że Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisów tych nie naruszył. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.