III FZ 245/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dominik Gajewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 października 2021 r. nr 1201-IOP1-2.4104.67.2021.6 w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 23 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 października 2021 r. nr 1201-IOP1-2.4104.67.2021.6 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem z dnia 5 października 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1714/21 przywrócono skarżącej nienależnie uiszczoną opłatę kancelaryjną wskazując, że pomimo wniesienia opłaty, skarżąca nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 4 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku sporządzenie uzasadnienia wyroku. Podniosła, że w dniu 28 października 2022 r. otrzymała postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwrocie opłaty kancelaryjnej z powodu niezłożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca tego samego dnia ustaliła w Urzędzie Pocztowym, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został nadany na dres Izby Skarbowej w Krakowie, zamiast na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca wyjaśniła, że poprosiła o wysłanie wniosku męża, ponieważ sama opiekuje się dwójką małych dzieci. Mąż skarżącej pojechał na Pocztę i nadał list, lecz na skutek pomyłki zaadresował go do Izby Skarbowej. Skarżąca wskazała, że nie mogła sama zaadresować listu ponieważ nie miała w domu kopert. Poza tym konieczne było wypełnienie potwierdzenia nadania listu, a te druki są tylko na poczcie. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że mąż zaadresował przesyłkę na adres organu ponieważ ostatni list skierowany był do Sądu, a pomimo to został nadany na adres Izby Skarbowej. Stąd mąż skarżącej był przekonany, że i tym razem należy nadać przesyłkę za pośrednictwem organu. Skarżąca podniosła również, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej do której dotarł wniosek powinien poinformować ją o tym fakcie, tak by mogła podjąć stosowne działania w sprawie. Organ podatkowy nie poinformował jednakże skarżącej o zaistniałej pomyłce. Do wniosku o przywrócenie terminu skarżąca dołączyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1714/21, a także oświadczenie męża P. K. z dnia 3 listopada 2022 r. o nadaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku listem poleconym w dniu 8 kwietnia 2022 r. na adres Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazano, że argumentacja przedstawiona przez skarżącą we wniosku o przywrócenie terminu nie wykazała istnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających jej zachowanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm., dalej: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest bowiem brak winy strony w jego uchybieniu. Podkreślenia wymaga, że o braku winy można mówić wtedy, jeżeli strona postępowania nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyną uchybienia terminu świadczącą o braku winy może być zaś tylko szczególnie ciężki przypadek losowy, który paraliżuje możliwość działania samodzielnego lub za pomocą osoby trzeciej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Warszawie zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Powołane, zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu, okoliczności nie uzasadniają braku jej winy, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w terminowym wypełnieniu wezwania. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżąca otrzymała odpis wyroku oddalającego skargę w dniu 5 kwietnia 2022 r. z dokładnym pouczeniem, co do sposobu i terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie dochowała staranności , jakiej można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Okoliczności wskazane przez skarżącą, takie jak konieczność opieki nad dziećmi, brak kopert w domu, czy też błędne przekonanie męża skarżącej, że przesyłkę należy nadać za pośrednictwem organu nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.